لە سەردەمێکی وادا دەژین کە مایک تەنها ئامرازێکی قسەکردن نییە؛ مایک بووەتە دروازەیەک بۆ چوونە ناو جیهانێک کە لەوێدا هەموو وشەیەک دەتوانێت ژیانێکی نوێ دەست پێ بکات. وشەیەک کە لە ساتێکی ئاساییدا لە دەمێک دەردەچێت، لە دنیای میدیا و سۆشیال میدیا دەتوانێت بگۆڕدرێت بە بابەتی گاڵتە، بە ناونیشانی سەرنجڕاکێش، یان بە کەرەستەیەک بۆ کۆکردنەوەی لایک و ڤیو. لێرەوە مەترسییەکە دەست پێدەکات؛ چونکە زۆرجار ئەوەی تۆ بە سادەیی دەیڵێیت، لەلایەن کەسانی ترەوە بە ئامانجی تر دەبردرێت.
لە هەرێمی کوردستانیش ئەم دیاردەیە زۆرتر لە هەر کاتێک بەدی دەکرێت. هەندێک لە میدیاکاران و پەیامنێران، لە جیاتی ئەوەی ئەرکی پیشەیی خۆیان بە وێژدان و بەرپرسیارییەوە ئەنجام بدەن، هەندێکجار بەدوای ئەوەدا دەڕۆن کە کێ بتوانن بخەنە ناو تەنگژەی وشە و لە قسەیەکی ئاساییدا ناوەڕۆکی سەرنجڕاکێش دروست بکەن. لەو ساتەدا، هاووڵاتیی ئاسایی، ئەو کەسەی کە نە ڕاهێنانی میدیایی هەیە و نە خۆی بۆ چاوی کامێرا ئامادە کردووە، دەبێتە ئاسانترین قوربانی. قوربانییەک نە بەهۆی نەزانییەوە، بەڵکو بەهۆی دڵپاکی و سادەییەوە.
ئەمە مەسەلەیەکی بچووک نییە. چونکە لە پشت هەر ڤیدیۆیەکی گاڵتەجاڕانەدا، مرۆڤێک هەیە کە شان و شەوکەتی خۆی هەیە، خێزانێکی هەیە، هەست و نەستی هەیە. کاتێک وشەی کەسێک دەبڕدرێت، دەگۆڕدرێت، یان بەشێوەیەکی ناڕاست بڵاودەکرێتەوە، زۆرجار دەبێتە برینێکی دەروونی کە لە ناخی ئەو کەسەدا دەمێنێتەوە. دەبێتە هۆی شەرمەزاری لە بەردەم خەڵک، ترس لە دەرکەوتنەوە، و پاشان بێمتمانەبوون بە خۆ، هەموویان ئەو نرخەن کە زۆرجار کەسێکی سادە بۆ ساتێکی بێئاگایی باجەکەی دەدات.
بۆیە پێویستە هاووڵاتی بزانێت کە لە بەردەم مایکدا، تەنها دەنگی خۆی ناگوازێتەوە، بەڵکو وێنای خۆی، بیرکردنەوەی خۆی و شێوازی ناساندنی خۆی بۆ خەڵکیش دەخاتە بەردەم تاقیکردنەوە. پەیامنێر هەندێکجار بە شێوەیەکی نەرم دەست پێدەکات کە وا دەکات وا بزانیت پرسیارەکە ئاساییە، بەڵام ئەنجامەکەی زۆرجار ئاسایی نامێنێت. بۆیە زانینی ئەوەی کەی وەڵام بدەیت، چۆن وەڵام بدەیت، و کەی بێدەنگی هەڵبژێریت، دەبێتە جۆرێک لە هۆشیاریی کۆمەڵایەتی و پاراستنی خودی کەسەکە.
وەک ئەوەی شۆپنهاوەر دەڵێت، ئێمە زۆرجار کەرامەت و کاتی خۆمان دەکەینە قوربانی بۆ ئەوەی تەنها لە چاوی خەڵکیدا دەربکەوین، بەڵام نازانین ئەو بینەرەی ئەمڕۆ چەپڵەمان بۆ لێدەدات، سبەی بە ڤیدیۆکەمان پێدەکەنێت. متمانە بەخۆبوون لێرەدا دەردەکەویت کە بزانیت کەی بێدەنگی شکۆدارترە لە قسەکردنێکی بێ مانا لەبەردەم مایکێکی تینوو بۆ ڤیو. ئەم وتەیە تەنها بانگەواز بۆ بێ دەنگی نییە؛ بانگەوازە بۆ بیرکردنەوە، بۆ هەڵسەنگاندنی کات و شوێن، و بۆ ئەوەی مرۆڤ پێش قسەکردن بزانێت وشەکانی بۆ کوێ دەچن و چۆن دەتوانن لە دژی خۆی بەکاربهێندرێن.
لە جیهانی میدیای نوێدا، هیچ شتێک بەسەرهات نییە و فەرامۆش نابێت. پێشتر، وشەیەکی هەڵە لە کۆڕێکدا دەوترایەوە و لەوێدا تەواو دەبوو. بەڵام ئەمڕۆ، هەمان وشە دەتوانێت تۆمار بکرێت، ببڕدرێت، تایتڵی سەرنجڕاکێشی بۆ دابنرێت، و دووبارە و دووبارە بگێڕدرێتەوە. بە واتایەکی تر، مرۆڤ لە بەردەم مایکێکدا تەنها وەڵامی پرسیارێک ناداتەوە، بەڵکو هەندێکجار بێئەوەی بزانێت، بەشێک لە “ئەرشیفی دیجیتاڵ”ی ژیانی خۆی دروست دەکات. ئەرشیفێک کە دواتر لە دەستی خۆیدا نامێنێت.
ئەمە هۆکارێکە بۆ ئەوەی ئێمە زۆر جدیتر بیر لە “هۆشیاریی میدیایی” بکەینەوە. هۆشیاریی میدیایی تەنها واتای ئەوە نییە کە کەس بزانێت چۆن هەواڵ بخوێنێتەوە یان چۆن دروست و هەڵە جیا بکاتەوە؛ بەڵکو واتای ئەوەشە کە بزانێت خۆی چۆن لە ناو ئەو یارییەدا بپارێزێت. بزانێت هەموو پرسیارێک پێویست بە وەڵام نییە. بزانێت هەندێکجار باشترین وەڵام، وەڵامێکی کورتە. بزانێت هەندێکجار “ناتوانم لەسەر ئەوە قسە بکەم” باشترە لە وەڵامێکی درێژ کە دواتر دەبێتە مایەی پەشیمانی.
هەروەها پێویستە ئەم هۆشیارییە لە ڕێگەی خوێندن، ڕاگەیاندن، خێزان و قوتابخانەوە بڵاوبکرێتەوە. هاووڵاتی نابێت تەنها بەرامبەر کێشەکانی ژیان هۆشیار بکرێت. چونکە لە سەردەمێکدا کە کامێرا لە هەموو شوێنێک ئامادەیە و هەر موبایلێک دەتوانێت ببێتە ستودیۆی بڵاوکردنەوە، پاراستنی وشە و هەڵوێست، هەروەها پاراستنی کەرامەتی مرۆڤە.
ئەوەی خەفەتبارە ئەوەیە کە زۆرجار ئێمە پاش ڕوودانی کێشەکە هۆشیار دەبین، نە پێش ئەوە. کاتێک ڤیدیۆیەک بڵاوبووەوە، کاتێک گاڵتەجاری دەستی پێکرد، کاتێک خێزان و هاوڕێیان و دراوسێکان سەیری دەکەن، ئینجا هەست بە قورسایی وشەیەک دەکەین کە لە ساتێکی زوو و بێ بیرکردنەوەدا وتراوە. بەڵام دانایی ئەوەیە مرۆڤ پێش ئەوەی بکەوێتە ناو ئەو بازنەیە، خۆی ئامادە بکات. دانایی ئەوەیە بزانێت لە بەردەم مایکێکدا، خێرایی هەمیشە زیرەکی نییە.
پێویستە لە خۆمان بپرسین: ئایا ئێمە دڵمان دەیەوێت کۆمەڵگایەک بین کە مرۆڤەکان تیادا بە ئاسانی بکەونە داوی گاڵتە و شەرمەزاری؟ یان دەمانەوێت کۆمەڵگایەک بین کە تیادا مرۆڤ پێش هەر شتێک کەرامەتی خۆی لەلا گرنگ بێت؟ ئەگەر وەڵامەکەمان دووەمە، ئەوا دەبێت هەموومان لە خۆمانەوە دەست پێ بکەین: نەك تەنها میدیاکار بە بەرپرسیارییەوە کار بکات، بەڵکو هاووڵاتیانیش بە ئاگایی و وریایی لە بەردەم میدیاکاراندا بوەستنەوە، و کۆمەڵگاش بە گاڵتەکردن لە هەڵەی خەڵک خۆش نەبێت.
چونکە ڕاستییەک هەیە دەبێت بیزانین:
هەر وشەیەک کە لە دەممان دەردەچێت، لە دڵی خۆمانەوە دێت؛ بەڵام کاتێک تۆمار بوو، چیتر لە ژێر دەسەڵاتی خۆماندا نامێنێت.
بۆیە لە بەردەم مایکدا، پێش ئەوەی قسە بکەیت، کەمێک بووەستە. بیر بکەرەوە. بزانە لەگەڵ کێ قسە دەکەیت، بۆچی قسە دەکەیت، و چی لە دوای قسەکانت دێت. چونکە لە زەمەنی میدیادا، هۆشیاری تەنها جوانیی نییە؛ پارێزەری کەرامەت و ئاسایشی دەروونیشە.
