پاش هێرشی چاوەڕواننەكراوی گروپی تەحریر ئەلشام بۆسەر پارێزگای حەلەب و كۆتاییهێنان ڕژێمی بەشار ئەسەد، هاوكێشە سیاسی و سەربازییەكانی سوریا بە قۆناغی گۆڕانێكی چارەنووسسازدا تێپەڕ دەبن. ئەم پێشهاتە نوێیە، گۆڕانكاریی بنەڕەتی لە هاوكێشەكانی سوریا دەهێنێتە ئاراوە. لە دوای ناڕەزایەتییە جەماوەرییەكان(2011) ڕژێمی سوریا هیچ كات لە دۆخێكی وەها لاواز و ناكاریگەر نەبوو؛ هۆكارەكانی ئەم لاوازییەش فرەڕەهەندن: لاوازبوونی پێگە و پاڵپشتی ئێران، سنوورداركردنی توانای میلیشیاكانی بەرەی بەرگری (مقاومە) و تێوەگلانی ڕوسیا لە جەنگی ئۆكراین، كە بووە هۆی كەمبوونەوەی سەرنج و گرنگیپێدانەكان بە سوریا.
لەم بارودۆخە ئاڵۆزەدا، دیفاكتۆی ڕۆژاڤای كوردستان و پێگەی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) لەبەردەم گۆڕانكارییەكی مێژوویدان. ئەم گۆڕانكارییانە دەكرێت بە شێوەیەكی دراماتیك ئایندەی سیاسی كورد لە سوریا دیاری بكەن.
گەرچی ئاسۆی كۆتایی پڕۆسەی ململانێ چەكدارییەكان هێشتا تەمومژاوی و نادیارن، بەڵام شیكردنەوەی سەرەتایی دەسكەوتەكان ئاماژە بە بەهێزبوونی بەرچاوی هێزەكانی سوریای دیموكرات دەدەن. ئەم هێزانە توانیویانە بە پاڵپشتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، دەسەڵاتی خۆیان لە پارێزگای دێرەزوور بەرەو فراوانبوون ببەن. سەرەڕای ئەمەش، گۆڕانكارییە ستراتیژییەكان و ڕووخانی تەواوەتی ڕژێمی سووریا دەكرێت هاوكێشە سیاسی و جوگرافییەكان بە شێوەیەكی بنەڕەتی بگۆڕێت و كاریگەرییەكی قووڵی لەسەر داهاتووی ڕۆژاڤا دابنێت.
لە قۆناغی ئێستای ململانێكانی سوریادا، هەسەدە (هێزەكانی سوریای دیموكرات) پردی پەیوەندی و دیالۆگی لەگەڵ تەحریر شام كراوە هێشتووەتەوە؛ محمد جۆلانی ستراتیژی گروپەكەی بەرتەسك كردووبوویەوە لە ڕووخاندنی ڕژێمی بەشار ئەسەد. بەڵام لەناوبردنی ڕژێم دەكرێت وەرچەرخانێكی گرنگ بێت كە گروپە جیاوازەكان بۆ پاكتاوكردنی یەكتری ڕابكێشێت. لەم نێوەدا، گروپە ئیسلامیی چەكدارەكانی پشتگیریكراو لە لایەن توركیا، وەك فیرقەی سوڵتان مراد، فیرقەی حەمزە و فەیلەقی شام، بەردەوام لە هەوڵی لاوازكردن و پەراوێزخستنی هەسەدەدان، كە ئەمەش ئاڵۆزیی و كێشمەكێشی نێوخۆیی زیاتر قووڵ دەكاتەوە.
سوود و زیانەكانی ڕووداوەكان بۆ دیفاكتۆی ڕۆژاڤا بەستراون بە ئاراستەی گۆڕانكارییە ناوخۆییەكانی سوریا. كەوتنی ڕژێمی بەشار ئەسەد لە كورتمەودادا دەرفەتی بەهێزبوونی پێگەی كورد و فراوانبوونی جوگرافیای دەسەڵاتدارییانی ڕەخساندووە. لەم قۆناغەدا، پەیەدە وەك ڕێكخراوترین و جێمتمانەترین هێزی سیاسی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوایی دەردەكەوێت، كە دەتوانێت پارێزەری بەرژەوەندییەكانیان بێت، بەتایبە ئەمریكا. بەڵام لە دوورمەودا، پێدەچێت لێكەوتە نەرێنییەكان زیاتر دەبن، بەتایبەت بەهۆی بەهێزبوونی ڕۆڵی توركیا لە سوریا. ئەنقەرە بە ئاشكرا ئامانجی لەنێوبردنی ئەزموونی ڕۆژاڤا دەگرێتە ئەستۆ و بە هیچ شێوەیەك ڕێگە بە دروستبوونی هەرێمێكی كوردی لە سوریا نادات.
لە ئێستادا، چارەنووسی هەسەدە (هێزەكانی سوریای دیموكرات) چەندین سیناریۆی ئەگەریی لەخۆ دەگرێت. پاش ڕووخانی ڕژێمی بەشار ئەسەد، گۆڕەپانی سوریا دەكەوێتە ژێر كۆنترۆڵی گروپە چەكدارە ئیسلامییە توندڕەوەكان، كە دەبێتە بەربەستێك لەبەردەم پڕۆژەی كوردی و دیفاكتۆی ڕۆژاڤا،ئەوەش لە كاتێكدایە كە توركیا بەئاشكرا هەموو هەوڵەكانی بۆ لەنێوبردنی هێزە چەكدارە كوردییەكان و دوورخستنەوەی كورد لە ئایندەی سوریا تەرخان دەكات.
“لەم هەلومەرجە ئاڵۆزەدا، هەسەدە سێ ئەگەری سەرەكی لەبەردەمدایە”
یەكەم: ململانێی چەكداری لەگەڵ گروپە توندڕەوەكان، كە بەبێ پاڵپشتی ئەمریكا و هاوپەیمانە هەرێمییەكانی (بەتایبەت ئیسرائیل)، زەبرێكی كوشندە لە هەسەدە دەدات.
دووەم: دانوستانی دیپلۆماسی بۆ دابینكردنی پێگەیەكی فەرمی وەك هەرێمێكی فیدراڵ، ئەوەش لە كاتێكدایە توركیا، ئێران و ئێراق دژ بە خودموختاری كوردانی ڕۆژاڤان.
سێیەم: ڕێككەوتن لەگەڵ لایەنە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەكان بۆ پاراستنی بەشێك لە دەسكەوتەكانیان.
لەو نێوەندەدا، چارەنووسی ڕۆژاڤا و هەسەدە بەستراوەتەوە بە ئاراستەی ڕووداوەكان و هاوكێشە سیاسییە ناوخۆیی و هەرێمییەكان، بەجۆرێك كە پێگەی كورد وەك پێكهاتەیەكی نەتەوەیی لە سوریای داهاتوودا لە قاڵب دەدات. پێدەچێت لە ئێستادا باشترین رێگە بۆ ئیدارەی خۆجێیی دیموكراتیكی ڕۆژاڤا، بە پشت بەستن بە هاوپەیمانی ڕۆژئاوایی، بەتایبەت ئەمریكا، پێداگری بێت لە پاراستنی مافە نەتەوەییەكان لە چوارچێوەی سوریاییەكی فرەنەتەوەدا.
