ئەو جوگرافیایەی کە ناوی ئێراقەو لە دروستبونیەوە تا ئەمڕۆ پڕ بووە لە کێشەو ئاڵۆزی، کودەتاو بەرکەوتن و شەڕکردنی گروپە سیاسیەکان و ململانێی سونەو شیعە لە لایەک و ململانێی کورد و عەرەب لە لایەکی ترەوە، هەمیشە بەردەوام بووە: لە دوای کودەتای ١٩٥٨ و گۆڕینی ئێراق لە پادشاییەوە بۆ کۆماری، ترسێکی گەورە لە لای شای ئێران و دەوڵەتەکە دروست دەبێ، چونکە بوونی ئێراقێکی بەهێز وا دەکات بەرژەوەندیەکانی ئێران لە دورگەی فارسی بکەوێتە بەردەم هەڕەشەوە، هەروەها ترسی نزیکبونەوەی ئێراق و میسر ئەمەشیان سترێسێکی تر بوو کە رایەدارانی ئێران پێوە سەرقاڵبوون، جگە لە ترسی ختوکەدانی عەرەبەکانی ناوچەی ئەهواز و هەروەها نزیکبونەوەی ئێراق لە یەکێتی سۆڤیەت .
ئەمانە هەمووی بەسەریەکەوە شای ئێرانیان زۆر ترساندبوو و بۆیە بەهەموو قورسایی خۆیان دەیانویست کێشە بۆ ئێراق دروست بکەن و هەوڵبدەن لە زۆرلاوە ئاستەنگ و سەرئێشەی جدی بۆ کۆمارە تازەکەی ئێراق بە سەرۆکایەتی عبدالکریم قاسم بنێنەوە، بۆ ئەم مەبەستەش باشترین کارت کە لەدەستی ئێرانی ئەو کات بوو کارتی کورد بوو. بۆیە لەو رێگەیەوە پشتیوانیەکانیان بۆ شۆڕشی کورد خەستکردەوەو و توانیان قەناعەت بە ئەمریکاو ئیسرائیل و ئوردنیش بهێنن کە یارمەتی شۆڕشەکە بدەن، ئیتر کێشمە کێشی ئێران لەگەڵ ئێراق تا رێکەوتنی جەزائیری ساڵی ١٩٧٥ بەردەوام بوو. لە دوای روخانی شاو هاتنی خومەینی، کێشەکان ئاڵۆزتربوون و گەیشتن بە پێکدادان و شەڕی سەرتاسەری کە هەشت ساڵ بەردەوام بوو. ئیتر دوای ئەم شەڕە برینی گەورە کەوتنە نێوان هەردوولاو، تەنانەت وەستانی شەڕەکەو دەستپێکردنی ئاشتی هیچ لەو رق و برینانەی کەم نەکردەوە بەڵکو بە پێچەوانەوە بەشێکی گەورەی ئایدیۆلۆژیای بەعس و ئایدیۆلۆژیای ولایەتی فەقیهی لەسەر شەیتانکردن و بە دوژمنکردنی یەکتر کاریان دەکرد.
ئەم باردۆخە بەردەوام دەبێ تاوەکو روخانی سەدام و هاتنی ئەمریکیەکان. ئەمەش گەورەترین دەرفەت بۆ ئێرانیەکان دروست دەکات بۆ تۆڵەکردنەوە لە سونەکانی ئێراق و بەعسیەکان، هەروەها لە یەکەم رۆژەوە ئێران بە پلانێکی تۆڵەکردنەوەو لاوازکردنی ئێراق خۆی خزاندە ناو هەموو کایەکان و ئێستا قوژبنێک نەماوە ئێران ئامادەیی تێدا نەبێ. دوای هاتنی داعش جارێکی تر دەستی ئێرانیەکانی زیاتر واڵاکردو جۆرێک لە شەرعیەتی پێدا کە تەواوی جومگە سیاسی و عەسکەریەکانی ئەم وڵاتە بخاتە ژێر دەستی خۆی، ئەمەشبوو وایکرد ئێران بیر لە دروستکردنی حەشد بکاتەوەو لەهەمان کات تێکەڵکێشیان بکات لەگەڵ وەزارەتی بەرگری و ئیتر حەشدیش راستەوخۆ کەوتە خزمەتکردنی سیاسەتی ئێران. ئاشکرایە کاتێک کە کێشەو ئالۆزی دروست دەبێ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەر لەوەی ئێران بێتە وەڵام ، گروپەکانی سەر بە حەشد دەکەونە هەڕەشەو گورەشەو ئیتر بە روونیش بینیمان چۆن کەوتنە شەرکردن لە گەڵ هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا و لە ئێراق. دوای شەڕی غەزەش دوژمنایەتیەکە تۆخترو قوڕستر بوو، هەردوولا چەندین جار لە رێگەی دڕۆن و رۆکێتەوە بۆردومانی شوێنەکانی یەکتریان کردوە. لەو ماوەیە لەناو بەغدا گروپەکانی حەشد بە سواری ئۆتۆمبێلەکانی ئەمریکی پەلاماری براندو مارکەکانی ئەمریکیاندا لە بازارەکانی بەغدا، ئەمەش وای لە ئەمریکا کرد کە بەتوندی بێتە سەر خەت و گروپەکەی لە پشت ئەم کارە بوو خستیە ناو لیستی تیرۆرەوە. لە تازەترین روداویش کردنەوەی نوسینگەی پەنابەران بوو بۆ فەلەستینیەکانی غەزەو هەروەها دەنگۆی گواستنەوەی سەرکردایەتی حەماسە لە قەتەرەوە بۆ ئێراق، ئەمەش خاڵێکی وەچەرخانی تازەییە لە لایەن ئێراقەوە دژی ئەمریکاو رۆژئاوا، هەڵبەتە پرۆژەکە تەواو ئیرانیە.
ئێراقی ئێستا لەهەموو کات زیاتر سەروەری و شکۆی خۆی لەدەست داوە، ئەمەش وا دەکات بەر لەوەی سیاسیەکانی قسەی جدی لەسەر بابەتێک بکەن، پێویستە بڕۆن ئێرانیەکان بدوێنن بۆ ئەوەی بزانن ئەمان رایان چییەو چۆن بابەتەکە هەڵدەسەنگێنن، چونکە هەموو لایەک تێگەیشتتون دەمێکە سیاسەت لە دەستی ئێراقیەکان نەماوەو ئەو پایتەختەی کە کێشەکانی ئێراق یەکلایی دەکاتەوە تارانە نەک بەغدا. هەر وەکو بینیمان چۆن نێچیرڤان بارزانی سەردانی تارانی کردو لەگەڵ ئەوان رێکەوت لەسەر پرسی هەڵبژاردن و لێکەوتی بڕیارەکانی دادگای فیدڕاڵی ئێراق . راستە ئەمریکیەکان کاریگەریان ماوە بەسەر ئێراق و دەیانەوێ ئێراق رابکێشن لە باوەشی ئیران، بۆ ئەم مەبەستە سیاسەتێکی ئابووری و داراییان دەستپێکردوە، بۆ رێگریکردن لە چونە دەرەوەی دۆلار بۆ ئیران. بەڵام ئێستا بۆ هەموو لایەک روونبۆتەوە ئیران بەشێوەیەک تێکەڵکێشبوە لە گەڵ ئێراق هەندێ جار نازانی تۆ لە ئێراق دەژی یان لە ئیران.
