“ئامرازێکی ستراتیژی لە بەڕێوەبردنی بەهێزتری پڕۆژەکان”
ئەندازیاری بەها هەوڵێکی ڕێکخراوە کە ئامانجی پشکنین و شیکردنەوەی سەرجەم چالاکییەکانی پڕۆژەیەکە، هەر لە کاتی دروستبوونی بیرۆکەی سەرەتاییەوە تا دەگاتە قۆناغی دیزاین و جێبەجێکردن و دواتر ڕاسپاردن و کارپێکردن، هەروەها بە یەکێک لە کاراترین و گرنگترین شێوازە ئابوورییەکان لە بواری چالاکییە ئەندازیارییەکاندا ناسراوە. ئەندازیاری بەها، لە چوارچێوەی بەڕێوەبردنی پڕۆژە، وێڕای گرنگیدان بە هەموو پێکهاتەکانی پڕۆژەکە، هیچ بەشێک لە کارەکە بە دڵنیا و گەرەنتی نازانێت. ئامانجی ئەندازیاری بەها کەمکردنەوەی کاتە بۆ گەیشتن بە قۆناغی کارپێکردن بەبێ زیادکردنی تێچوون یان کەمکردنەوەی كوالێتی کار. زیادبوونی بەردەوامی تێچووی کارکردن و زیادبوونی پەرەسەندنی تەکنەلۆژیا وایکردووە کە ئەو تێچوونانە کە ڕۆڵیان نییە لە باشترکردنی كوالێتی لاببرێن و لابدرێن و هەروەها لە ڕوانگەی کارکردنەوە پێویست نین. بەکارهێنانی ئەندازیاری بەها لە پڕۆژەکانی کارکردندا، بە لەبەرچاوگرتنی ئاڵۆزی کارەکە، بەتایبەتی لە پڕۆژە گەورەکانی کارکردندا، دەتوانێت ببێتە ئامرازێکی بەڕێوەبردنی بێ جێگەی مشتومڕ لە کۆنترۆڵکردنی تێچوونەکاندا. ئامانج لەم شێوازە نەهێشتن یان دەستکاریکردنی هەر شتێکە کە تێچووی ناپێویست بسەپێنێت و زیاد کات، بەبێ ئەوەی زیان بە ئەرکە سەرەکی و جەوهەریەکانی پڕۆژەکە بگەیەنێت. ئەندازیاری بەها کۆمەڵێک شێوازی تەکنیکییە کە بە پێداچوونەوە و شیکردنەوەی پێکهاتەکانی کارەکە، دەتوانن بە کەمترین تێچوون و کات جێبەجێکردنی تەواوەتی پڕۆژەکە بەدیبهێنن. تێچووی پڕۆژەکە لەم بابەتەدا نەک تەنها تێچووی دیزاین و جێبەجێکردن، بەڵکو تێچووی خاوەندارێتیش دەگرێتەوە، لەوانەش تێچووی کارپێکردن و چاککردنەوە و بەکاربردن بە درێژایی تەمەنی بەسوودی پڕۆژەکە.
شێوازەکانی ئەندازیاری بەها دەتوانن كوالێتی پرۆسەکانی بەرهەمهێنانی پیشەسازی باشتر و بەرز بکەنەوە و دیزاینی نوێ لە هەر قۆناغێکی پڕۆژەی جێبەجێکردندا بخەنە بواری کردارەوە. بە پێچەوانەی ئەوەی کە لە پیشەسازییەکانی بەرهەمهێناندا باو و ئاساییە، کە هەمیشە دەتوانرێت شێوازێکی چاکسازی لە قۆناغەکانی دواتری بەرهەمهێنانی بەرهەمێکی دیاریکراودا جێبەجێ بکرێت، بەلام لە پڕۆژەکانی بیناسازیدا کە هەر پێکهاتەیەک مەرجی تایبەتی خۆی هەیە، مەودای جێبەجێکردنی شێوازێکی چاکسازی ئەندازیاری بەها سنووردارە بە هەمان پڕۆژە. جگە لەوەش، ئەگەرەکانی پاشەکەوتکردنی تێچوونەکان لە پڕۆژەیەکی جێبەجێکردندا لە قۆناغە جیاوازەکانیدا جیاوازییەکی زۆریان هەیە. هەرچەندە دەتوانرێت شێوازی ئەندازیاری بەها لە هەموو قۆناغەکانی پڕۆژەی جێبەجێکردندا بەکاربهێنرێت، بەڵام گەورەترین سوودەکانی کاتێک بەدەست دێت کە لە قۆناغە سەرەتاییەکانی پلاندانان و دیزاینکردندا جێبەجێ بکرێت. داهێنان و لایەنە پراکتیکییەکانی ئەندازیاری بەها ئەم شێوازە لە شێوازە تەقلیدی و ئاساییەکانی کەمکردنەوەی تێچوون جیا دەکەنەوە. شێوازە تەقلیدییەکانی کەمکردنەوەی تێچوون بەگشتی ئەزموون و هەڵوێست و خووەکانی ڕابردوو پەیڕەو دەکەن کە بوونەتە دووبارەبووەوە و هیچ شوێنەواری داهێنانیان تێدا نییە. بە پێچەوانەوە ئەندازیاری بەها بریتییە لە کۆکردنەوەی زانیاری، دەستنیشانکردنی ناوچە کێشەدارەکان، پێشنیارکردن و پەرەپێدانی شێواز و دیزاینی داهێنەرانە، چاندنی بیرۆکەی نوێ و یەکخستنی گشتگیرانەی ئەو دیدگایانەی کە بڕیارە پێشنیار بکرێن. “لۆڕێنس مایڵز” لە ساڵی ١٩٦١ لە کتێبی “شێوازە تەکنیکییەکانی شیکاری بەها و ئەندازیاری”دا، شیکاری بەهای وەک ڕێبازێکی داهێنەرانە و ڕێکخراو بۆ دەستنیشانکردن و نەهێشتنی تێچووی ناپێویست پێناسە کردووە. تا ساڵی ١٩٩٥ بوو کە ساکسێنا و کریشنان کتێبی “ئەندازیاری بەها لە بەڕێوەبردنی پڕۆژەدا”یان بڵاوکردەوە. ئەندازیاری بەها وەک شێوازێکی تەکنیکی قبووڵکراو لە چالاکییەکانی دیزاین و جێبەجێکردندا لە زۆربەی وڵاتاندا ناسێنراوە، بەجۆرێک کە زۆرێک لە کەسانی بەشدار لە بوارەکانی جێبەجێکردندا، بەتایبەتی دیزاینەر و بەڵێندەر و خاوەنکارەکان، ئاشنای چەمکی ئەندازیاری و شێوازە تەکنیکییەکانن.
“ئەندازیاری بەها”
ئەندازیاری بەها، بە پێداچوونەوەی داهێنەرانە و ڕێکخراوی بەهاکان (بەها) و تێچوونەکان (تێچوون) کە بە مەبەستی بەرزترکردنی ڕێژە و ڕادە و پێوەرەکانی بەها (کارکرد/تێچوون) پێناسە دەکرێت. ئامانجی ئەندازیاری بەها، نەهێشتن یان دەستکاریکردنی هەر هۆکارێکە کە تێچووی ناپێویست بسەپێنێت، بەبێ ئەوەی زیان بە ئەرکە سەرەکی و جەوهەرییەکانی سیستەمەکە بگەیەنێت. کارنامەی ئەندازیاری بەها بریتییە لە باشترکردنی بەردەوامی دیزاین و جێبەجێکردن. ئەندازیاری بەها تەنها بەرنامەیەک نییە بۆ کەمکردنەوەی تێچوونەکان، بەڵکو شێوازێکە بۆ زۆرترین ڕێژەی بەهای دیزاینەکان، چونکە لە هەندێک حاڵەتدا کڕیار ئاسانکاری کارکردن و کەمکردنەوەی تێچوونی دەوێت. ئەندازیاری بەها بە ڕێگەی پشکنینی وردی ئەدا و کارکردی پێکهاتەکان و دۆزینەوەی شێوازەکان بەدەست دێت. ئەندازیاری بەها تەکنیکێکی کاریگەری بەڕێوەبردنە کە ئامانجی کەمکردنەوەی تێچوون و زیادکردنی قازانج و بەرهەمهێنان و باشترکردنی كوالێتی بەبێ ئەوەی کاریگەری نەرێنی لەسەر تایبەتمەندییەکان و ژینگە هەبێت. ئەم ڕێبازە دڵنیایی دەدات لەوەی کە پڕۆژەکان بە کارایی زیاتر جێبەجێ دەکرێن و یارمەتیدەرە بۆ هاوسەنگکردنی تێچوون، متمانەپێکردن و ئەدای کارکردن لە ڕێگەی باشترکردن و بەرزکردنەوەی کواڵیتی بەرهەم و پرۆسەکان و دیزاینەکان لە هەموو قۆناغەکاندا.
پێشنیارەکانی ئەندازیاری بەها.
- پێویستە تێچووی تەواوی قۆناخەکانی سووڕی ژیانی پڕۆژەکە لەبەرچاو بگرن، نەک تەنها بەشێکی.
- زیادکردنی پێوەرەکانی بەها (رێژەی ئەنجامدان بەرامبەر تێچوون)ی سیستەمەکە یان ژێر سیستەمەکە.
- شیکردنەوە و ڕاپۆرتکردنی کاریگەری هەر پێشنیارێکی ئەندازیاری بەها لە ڕووی کات و تێچوون و كوالێتی.
- لە بەرنامەکانی ئەندازیاری بەهادا، گرنگی بە پێداویستییە ڕاگەیەندراو و ئاماژەپێکراوەکان و پەرەسەندووەکان بدن.
- ڕێزگرتن لە عەقڵی داهێنەرانەی لایەنە پەیوەندیدارەکان و فەزای گونجاو بۆ دەرکەوتنی دابین بکەن.
- بڕیاری کۆتایی خاوەنکار قبووڵ بکەن.
بنەماکانی ئەندازیاری بەها.
- ئەندازیاری بەها کاریگەرە کاتێک لە ڕێگەی سیستەمێکی دیزاینی یەکگرتوو و کۆنترۆڵکراو و بە ڕوونی بەڵگەدارەوە جێبەجێ دەکرێت.
- ئەم پرۆسەیە بەزۆری لەلایەن تیمێکی پسپۆڕەوە ئەنجام دەدرێت کە پێی دەوترێت گرووپی ئەندازیاری بەها.
- گرووپی ئەندازیاری بەها پێویستە سەربەخۆ بێت لە گرووپی دیزاین.
- پسپۆڕانی ئەم بوارە لە شیکردنەوەی پڕۆژەکان لە ڕوانگەی تێچوون/ئەدای کارەوە ڕاهێنراون.
ئەرکەکانی گرووپی ئەندازیاری بەها.
- بەدوای بژاردەی ئەو پلانەنە بگەڕێن کە کارایی باشتر بکات، تێچووی بیناسازی کەم بکاتەوە، و تێچووی سووڕی ژیانی پڕۆژەکە کەم بکاتەوە.
- پێشنیارەکان بۆ باشترکردنی شێوازەکانی بیناسازی و خشتەی جێبەجێکردن.
- یارمەتیدان لە باشکردنی کارپێکردن و چاککردنەوەی پڕۆژەکان لە ڕێگەی شیکاری پسپۆڕانەوە
پێشکەوتنی مێژوویی ئەندازیاری بەها.
لە ١٤ههمین کۆبوونەوەی ساڵانەی کۆمەڵەی ئەندازیارانی بەهای ئەمریکی لە ساڵی ١٩٧٣، دەرکەوت کە بۆ هەر دۆلارێک کە لە ئەندازیاری بەهادا وەبەرهێنراوە، نزیکەی 4.53 دۆلار لە تێچووی کارکردندا پاشەکەوت دەکرێت. هەروەها لە کاتی جێبەجێکردنی ئەم شێوازە تا ساڵی ١٩٧٣ نزیکەی یەک ملیار و ٨٠٠ ملیۆن دۆلار پاشەکەوت لە ئەمریکا تۆمارکراوە، کە تا ساڵی ١٩٨٩ بۆ زیاتر لە ٣.٤ ملیار دۆلار زیادیکردووە.
ئەم ئەزموونانە بوونەتە هۆی دروستبوونی بنەما بنەڕەتییەکانی ئەندازیاری بەها، کە ئەمانەی خوارەوە لەخۆدەگرن:-
- بەکارهێنانی تیمە فرە پسپۆڕییەکان بۆ جێبەجێکردنی گۆڕانکارییەکان.
- جێبەجێکردنی گۆڕانکارییەکان وردە وردە لەسەر بنەمای پێداچوونەوەی بابەتییانە.
- بەکارهێنانی لۆژیکی ستراکتۆرکراو لە پرسیارکردندا.
- پلانی ورد بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکان.
مەودا و بەکارهێنانی ئەندازیاری بەها.
بە تێپەڕبوونی کات شێوازەکانی ئەندازیاری بەها فراوانتر بوون و ئێستا وەک ڕێبازێکی زانستی و ستراکتۆرکراو بۆ زیادکردنی بەهای بەرهەم و خزمەتگوزارییەکان ناسراون. ئەم پرۆسەیە بە بەکارهێنانی تیمێکی فرە پسپۆڕیی بەدواداچوون بۆ ت ئەم ئامانجانەی خوارەوە دەکات و دەیاپێکێت:-
- هەڵبژاردنی پڕۆژە یان بەرهەمی گونجاو بۆ شیکاری.
- دیاریکردن و پێوانەکردنی بەهای ئێستا لەسەر بنەمای ئەدای کارکردن.
- دابینکردن و هەڵسەنگاندنی بژاردەی نوێ بۆ باشترکردنی كوالێتی بە تێچووی کەمتر.
- هەڵبژاردن و جێبەجێکردنی باشترین چارەسەری پراکتیکی.
- ڕۆڵی تیمی ئەندازیاری بەها.
تیمی ئەندازیاری بەها لە دیزاینەر، بەڵێندەر، شیکارانی بەها و خاوەنکار پێکدێت کە سەرەڕای پسپۆڕییە جیاوازەکانیان، هاوکاری دەکەن بەرەو ئامانجێکی هاوبەش.
ڕۆڵی شیکارکەری بەها زۆر سەرەکیی و هەستیارە لەم کارەدا، دەبێت:-
- هاوسەنگی و دادلە نێوان ئەندامانی تیمەکەدا دابنێ.
- فەزای بەشداریکردن و دەربڕینی بیرۆکەکان دابین بکە.
- ڕێنمایی خەڵک بکە بۆ بیرکردنەوەی داهێنەرانە و ئەندازیاری بەها.
خاڵی گرنگ ئەوەیە کە هەندێک جار باشترین و کەمترین تێچووی چارەسەر لە بیرۆکەکانەوە دێت کە لە سەرەتادا سادە یان بێ بایەخ دەردەکەون.
کارایی و ئەدای ئەندازیاری بەها.
ئەو ئەزموونانەی کە لە جێبەجێکردنی ئەندازیاری بەها بەدەست هاتوون، بوونەتە هۆی دروستبوونی بنەما بنەڕەتییەکان کە بنەمای گەشەکردن و پەرەسەندنی ئەم ڕێبازە پێکدەهێنن. گرنگترینی ئەم بنەمایانە بریتین لە:-
- بەکارهێنانی پسپۆڕانی فرە پسپۆڕیی بۆ جێبەجێکردنی گۆڕانکارییەکان.
- جێبەجێکردنی زیادەڕۆیی گۆڕانکارییەکان لەسەر بنەمای لێکۆڵینەوە و پێداچوونەوەی بابەتییانە.
- بەکارهێنانی لۆژیکی ستراکتۆرکراو لە پرسیارکردندا.
- پلانی ورد بۆ ئەنجامدانی چالاکییەکان.
پرۆسەی ئەندازیاری بەها.
ئێستا ئەندازیاری بەها وەک پرۆسەیەکی لۆژیکی و ستراکتۆری ناسراوە بۆ زیادکردنی بەها بۆ بەرهەم و خزمەتگوزارییەکان. ئەم پرۆسەیە بە بەکارهێنانی تیمێکی فرە پسپۆڕیی ئەم ئامانجانەی خوارەوە لە خۆ دەگرێت:-
- هەڵبژاردنی پڕۆژە یان بەرهەمی گونجاو بۆ شیکاری.
- دیاریکردن و پێوانەکردنی بەهای ئێستا لەسەر بنەمای ئەدای کارکردن.
- پێشنیارکردن و هەڵسەنگاندنی بژاردەی نوێ بۆ باشترکردنی كوالێتی بە تێچووی کەمتر.
- هەڵبژاردن و جێبەجێکردنی باشترین چارەسەری پراکتیکی.
پێکهاتە و ڕۆڵی تیمی ئەندازیاری بەها.
تیمێکی دیزاینی نایاب لە پلاندارێژەران و دیزاینەران و شیتەلکاران و فریلانسەرەکان، کە خولیای شارەکەیان هەیە، و خولیای کارەکانیان هەیە.
- لەم نێوەندەدا ڕۆڵی شیکارکەری بەها زۆر گرنگە؛ دەبێت:-
- دامەزراندنی هاوسەنگی و هاوسەنگی لە نێوان ئەندامانی تیمدا.
- ژینگەیەکی گونجاو بۆ پێشکەشکردنی بیرۆکەکان بەخۆڕایی دروست بکەن.
- ڕێنمایی ئەندامان بەرەو بیرکردنەوەی داهێنەرانە و ئەندازیاری بەها.
خاڵی گرنگ ئەوەیە کە هەندێک جار باشترین و کەمترین تێچووی چارەسەر لە بیرۆکەی سادە و بەڕواڵەت بێ بایەخەوە دێت.
ئاڵنگاریی و تێبینییەکانی جێبەجێکردن.
- ڕەنگە هەندێک لە دیزاینەران و ئەندازیارانی ڕاوێژکاری بەرەنگاری پێشنیارەکانی ئەندازیاری بەها ببنەوە، چونکە متمانەیان بە دیزاینەکانیان هەیە.
- بەڵام بەهۆی کەمی زانیاری لە قۆناغی دیزاین، هەمیشە ناتوانرێت باشترین دیزاین دابین بکرێت.
- زۆرێک لە کێشە و کەموکوڕییەکان لە قۆناغی جێبەجێکردندا دەردەکەون، کە بارودۆخی ڕاستەقینەی پڕۆژەکە کێشەی شاراوە ئاشکرا دەکات.
ئەندازیاری بەها، پشتبەستن بە کاری تیمی، شیکاری ئەدای کارکردن و داهێنان، ئامرازێکی کاریگەرە بۆ باشترکردنی پۆرتفۆلیۆ.
ڕۆڵی لایەنە پەیوەندیدارەکان لە ئەندازیاری بەهادا.
ئەندازیاری ڕاوێژکاری؛ ئەندازیاری ڕاوێژکاری دەبێت توانای قبووڵکردنی ئەندازیاری بەهای هەبێت و بە ئاسانی گۆڕانکارییە پێشنیار کراوەکان قبووڵ بکات. هه ڕوه ها نابێ ئه و گۆڕانکاریانه به دابەزین لە پێگەی پیشەیی خۆی بزانێت، به ڵکو به ئاراستەی باشترکردنی پرۆژەکە لە قەڵەمی بدات.
بەڵێندەر؛ بەڵێندەران لە قۆناغی جێبەجێکردندا ڕووبەڕووی کێشەی نوێ دەبنەوە، هەندێکجار پێویستیان بە گۆڕینی دیزاین یان پێداچوونەوە هەیە. بەو پێیەی زۆربەی جێبەجێکردنی ئەندازیاری بەها لەم قۆناغەدا ئەنجام دەدرێت، سەرکەوتنی پەیوەستە بە ئەزموون و بەشداری چالاکانەی بەڵێندەرانەوە. یەکێک لە ئاستەنگە سەرەکییەکان جیاکردنەوەی نێوان دیزاین و جێبەجێکردنە، کە دەتوانرێت بە داننان بە تواناکانی بەڕێوەبەران و سەرپەرشتیاری شوێنەکان کەم بکرێتەوە.
خاوەنکار؛ خاوەنکار گرنگترین ڕۆڵی هەیە لە پرۆسەی ئەندازیاری بەهادا. پشتگیری چالاکانەی خاوەنکار سەرکەوتنی ئەم ڕێبازە مسۆگەر دەکات. بۆ ئەم مەبەستە پێویستە خاوەنکار ئاشنا بێت بە بەرپرسیارێتی و سنوورەکانی تیمی ئەندازیاری بەها و لە چوارچێوەی گرێبەستی پڕۆژەکەدا قبووڵیان بکات.
گرنگی ئابووری ئەندازیاری بەها.
بەهۆی ئەوەی زیاتر لە 50%ی بودجەی زۆرێک لە وڵاتان بۆ پڕۆژەکانی بیناسازی خەرج دەکرێت، کۆنترۆڵکردنی تێچوون گرنگییەکی زۆری هەیە. بەرزبوونەوەی تێچوون و سنووردارکردنی دارایی تیشک دەخاتە سەر پێویستی بەکارهێنانی شێوازەکانی وەک ئەندازیاری بەها بۆ نەهێشتنی تێچووی ناپێویست و زیادکردنی گەڕانەوەی و سەرمایە و سەرمایەگوزاری ڕاست و دروست.
ئەندازیاری بەها ئامرازێکی کاریگەرە بۆ:-
- کەمکردنەوەی تێچووی بیناسازی.
- زیادکردنی متمانە و کارایی پڕۆژەکە.
- باشترکردنی توانای پاراستن.
- پاراستنی لایەنە جوانکارییەکان.
فراوانکردنی جیهانی ئەندازیاری بەها.
ئەندازیاری بەها سەرەتا لە ئەمریکا پەرەی پێدرا و دواتر بۆ وڵاتانی دیکە بڵاوبووەوە. وڵاتانی وەک:-
- ئەوروپا.
- ژاپۆن.
- هیندستان.
بە خۆجێیکردنی ئەم شێوازە پاشەکەوتێکی بەرچاویان بەدەستهێناوە.
دۆخ و ئاسۆ.
سەرەڕای توانای زۆر بەرزی ئەندازیاری بەها لە پڕۆژەکانی بیناسازیدا، ئەم ڕێبازە هێشتا لە هەندێک وڵاتدا لە سەرەتای دەستپێکردنیدایە. بۆ ئەوەی سوودەکانی بە تەواوی بقۆزرێتەوە، پێویستە:-
- زیادکردنی هۆشیاری و ڕاهێنان.
- بەهێزکردنی هاوکاری نێوان لایەنە پەیوەندیدارەکانی پڕۆژەکە.
- فراوانکردنی بەکارهێنانی پراکتیکی ئەم شێوازە لە پڕۆژەکاندا.
بە دروستکردنی هاوسەنگی لە نێوان تێچوون و كوالێتی و جێبەجێکردن، ئەندازیاری بەها بە یەکێک لە ئامرازە کاریگەرەکان دادەنرێت بۆ باشترکردنی پڕۆژەکان. سەرکەوتنی پەیوەستە بە هاوکاری ڕاوێژکار و بەڵێندەر و خاوەنکار و قبووڵکردنی ڕێبازی نوێ.
کارایی ئەندازیاری بەها لە جیهاندا.
ئەندازیاری بەها کارایی خۆی بە باشی لەسەر ئاستی جیهانی سەلماندووە. لە ژاپۆن ڕاپرسییەک لە ٦٩٨ کۆمپانیا دەریدەخات کە نزیکەی ٧١%یان ئەندازیاری بەها لە بەرهەمهێنانی بەرهەم و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریدا بەکاردەهێنن. لە ئەمریکا و کەنەدا بەکارهێنانی میتۆدۆلۆژیای بەها لە پیشەسازییە گەورەکاندا باو و لە پڕۆژەکانی حکومەتدا ناچارییە. بۆ نموونە لە وەزارەتی بیناسازی ئەمریکا لە نێوان ساڵانی ١٩٩٦ بۆ ٢٠٠٠ ئەندازیاری بەها بووەتە هۆی پاشەکەوتکردنی زیاتر لە ٣٥ ملیار دۆلار و ڕێگریکردن لە تێچووی زیادە ٥٥ ملیار دۆلار. هەروەها سعودیە سەرەڕای پشتبەستنی بە نەوت بۆ نزیکەی 85%ی داهاتەکەی، زیاتر لە دوو دەیە ئەندازیاری بەها لە بەرنامەکانی جێبەجێکردنیدا بەکاردەهێنێت. ئەم بەڵگانە نیشان دەدەن کە ئەندازیاری بەها، وەک ئامرازێکی کاریگەر، ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت لە کەمکردنەوەی تێچوونەکان، زیادکردنی بەرهەمهێنان و باشترکردنی بەڕێوەبردنی پڕۆژەکان لەسەر ئاستی جیهانی.
ڕێژەی سەدی بەکارهێنانی ئەندازیاری بەها(Value Engineering) لە پیشەسازییە جیاوازەکان لە سەرانسەری جیهان
| ڕیز | بوار (پیشە) | ڕێژەی بەکارهێنان |
| ١ | کارەبا و ئەلیکترۆنیک | 79.9٪ |
| ٢ | گواستنەوە (ڕێگاسازی و هاتووچۆ) | 91.3٪ |
| ٣ | بەرهەمهێنانی کەرەستە | 90٪ |
| ٤ | ئامێرسازی و بەرهەمهێنانی ئۆتۆمبێل | 84.5٪ |
| ٥ | پیشەی کیمیاوی | 50٪ |
| ٦ | پیشەی بیناسازی | 39٪ |
| ٧ | پیشەی خۆراک | 37.5٪ |
گەورەترین بەکارهێنانی ئەندازیاری بەها لە بوارەکانی گواستنەوە و بەرهەمهێنانی ئامێر و پیشەسازییە پێشکەوتووەکاندا بەدی دەکرێت، لەکاتێکدا ڕێژەی بەکارهێنانی لە پیشەسازییەکانی وەک بیناسازی و خۆراکدا کەمترە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ توانای بەرزی گەشەپێدان لەم کەرتانەدا.
سەرەکیترین ووتەکان لەسەر ئەندازیاری بەها.
- کێشەکانی ئەمڕۆ بەهۆی نەبوونی پلانی دوێنێوەیە.
- کیمیا و کۆڵەگەی سەرەکی کۆمەڵگاکان، هێزی داهێنەر و نوخبەی ئەوانە.
- پێش ئەوەی بزانین چۆن بیناسازی بکەین، دەبێت بپرسین: بۆچی دەبێت بیناسازی بکەین؟
- ئەندازیاری بەها، ئەندازیاران لە پێگەی داهێنەر و داهێنەرانە دادەنێت.
- گەشەسەندنی بەردەوام لە کوردستان پشت بە کاری تیمی و داهێنەری گشتگیر دەبەستێت.
- بیرکردنەوەی داهێنەرانە لە پارادایمی ئاسایی چارەسەرکردنی کێشەکان تێدەپەڕێت.
- داهێنان دەرئەنجامی خەیاڵە؛ بە شێوەیەک کە پێکهاتەیەکی نوێ لە بیرکردنەوەکان دروست دەبێت.
- بیرکردنەوەی داهێنەرانە ئامرازێکە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.
یەکێک لە دەسکەوتە هەرە سەرنجڕاکێشەکانی دروستکردنی بەنداوی کەریبە، دیزاینی ڕێگای هاتنە ژوورەوەی بوو، سەرەڕای چڕ و پڕی دارستانەکە، بە زیرەکی وداهێنەری ئەندازیاران، لە ڕێگە و ڕێڕەوی فیلەکان دروستکراوە،.
لە کام پڕۆژەدا ئەندازیاری بەها پێشنیار دەکرێت؟
- ئەو پڕۆژانەی کە ئاڵۆزییەکی زۆریان هەیە و چەندین هۆکاریان هەیە.
- پڕۆژەی تێچووی زۆر و قەبارەی گەورە.
- ئەو پڕۆژانەی کە پێکهاتەی دووبارەبووەوەیان هەیە.
- ئەو پڕۆژانەی کە بۆشایی ماوەیەکی زۆریان لە نێوان دیزاین و جێبەجێکردندا هەیە.
- پڕۆژەی مەترسیدار.
پێویستە ئەندازیاری بەها وەک ڕێبازێکی ستراتیژی بۆ باشکردنی تێچووی پڕۆژەکان و باشترکردنی ئەدای کارکردن و بەرزکردنەوەی کارایی لە پڕۆژەکانی بیناسازی و ژێرخانی ئابووریدا لە هەرێمی کوردستانی عێراق بەکاربهێنرێت بەڵام، ئامارێکی وردمان لە بەردەست نیە، هەرچەندە لێکۆڵینەوەکان دەریدەخەن کە جێبەجێکردنی ئەندازیاری بەها و ستراتیژییەکانی بەڕێوەبردنی تێچووی پەیوەندیدار کاریگەری ئەرێنی بەرچاوی هەیە لەسەر بەرزکردنەوەی سوودی کێبڕکێ و باشترکردنی ئەدای ڕێکخراوەیی لە پیشەسازییەکانی بەرهەمهێنانی ناوخۆییدا، ئەمەش سوودی پێوانەکراو بۆ باشکردنی تێچوون و دەرئەنجامی پڕۆژەکان لە ناوچەکەدا نیشاندەدات.







































































