“گفتوگۆی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەگەڵ حكومەتی ئێراق”
خ. كۆبوونەوە جەماوەرییەكەی سورداش
لەنێو ڕەوتی گفتوگۆكانی یەكێتیی و حكومەتی ئێراق، كۆبوونەوەیەكی جەماوەری رێكخرا. كۆبوونەوەكە كەوتە (21ی ئازاری984ز) بەرامبەر (1ی نەورۆزی2683كوردی)و یادی جەژنی نەتەوەیی كورد (نەورۆز). شوێنی كۆبوونەوەكەش كەوتە گوندی (سورداش)ی سەر بە شارۆچكەی “دووكان”ی پارێزگای “سولەیمانی”. رێكخستنی كۆبوونەوەكەش لەلایەن (یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان) و بۆ خستنەڕووی ڕەوتی گفتوگۆكانی خۆیان لەگەڵ حكومەتی ئێراق رێكخرابوو. ئامانجی كۆبوونەوەكەش ئەوەبوو لەیادی ئەو جەژنە نەتەوەییە، ئامادەبووان لەگەڵ سكرتێری گشتی یەكێتیی و كۆی بەرپرس و هەڤاڵ و پێشمەرگەكانی، یادی ئەو جەژنە بكەنەوەو گۆبیستی ڕەوتی گفتوگۆكانیش بن. تێدا كۆی خەڵكی باشووری كوردستان بۆ ئەو كۆبوونەوە جەماوەرییە بانگهێشت كرابوون و لەلایەن یەكێتییەوەو دوای وەرگرتنی ڕەزامەندی حكومەتی ئێراق، بۆنەكە رێكخرابوو. لەو كۆبوونەوەیەدا “مام جەلال” وتارێكی دوور و درێژی پێشكەش كرد. تێدا دیدگای خۆی و پارتەكەی لەلایەك و حكومەتی ئێراق و خودی سەدام حوسێن لەلایەكی دیكە بە ئامادەبوان و بەشداربووانی ئەو بۆنە نەتەوەیی و نیشتمانییە و كۆی خەڵكی كوردستان و ئێراق و ڕای گشتی گەیاند. لەو ووتاردا “مام جەلال” ئەوەی خستەڕوو، كە ’’ئەوەی هاتۆتەپێش بە دەستپێشكەری و داوای حكومەتی ئێراق بووە لەوان و ئامانجییەتی لاپەڕەیەكی نوێ لەگەڵ یەكێتیی و دۆزی كورد بكاتەوە. گەشبینی خۆیشی بۆ ڕەوشی گفتوگۆكان و ئایندەكەی خستەڕوو. پێشی وابوو بە ئەنجام دەگات و دۆخێكی نوێ بۆ كوردی ئێراق دێتە ئارا‘‘.
كۆبوونەوەكەی سورداش، چەندە بۆ ئەو مەبەستە تەرخانكرا، تا لە بۆنەیەكی گەورەی كوردییدا، كە جەژنی نەتەوەیی كورد (نەورۆز) بوو، هێزی یەكێتی و ڕەوتی گفتوگۆكان بە ئامادەبوان و ڕای گشتی بگەیەنرێتب. بایەخێكی تریشی ئەوە بوو، كە بەرپرسانی یەكێتی و پێشمەرگەكانی بە خێزان و بنەماڵە و كەسوكاریان شادببەوەو ڕۆژێكی كوردانە بەیەكەوە بەسەر بەرن. بۆ ئەو كۆبوونەوەیەش وردەكاری باش لەلایەن سەركردایەتی یەكێتیییەوە، كرا بوو، تا جەژن و كۆبوونەوەكە بێ گرفت تێپەڕێت و بەرێوە بچێت و دووچاری هیچ ئاستەنگ و كێشەیەكیش نەبێت. ئەمەو لەگەڵ ئەوەی سەدان سیخوڕی حكومەتی ئێراق بەناوی یادی جەژنەكە بە تاك و بە كۆ و لەگەڵ خێزانەكانیان خۆیان خزاندبووە نێو ئاپۆڕای یادەكە، بەڵام ڕووداوێكی نەخوازراو بەدرێژایی ڕۆژەكە و لەناو گوندەكە ڕووی نەدا. ئەگەرچی كۆتاییەكەی بە باش نەگەڕا. ئەوەش كاتێك بەشێك لەو خێزانانەی گەڕانەوە زێدی خۆیان لەو شار و شارۆچكەی لێ هاتبوون، دوچاری پشكنینی توەندی بازگەكانی حكومەتی ئێراق و سوكایەتی پێكردن بوون، بەڵام ئەوەش بێ كاردانەوە تێپەڕی.
كۆبوونەوەكەی (سورداش)، چەند بۆ یەكێتیی گرنگ بوو، چاوی حكومەتی ئێراقیشی كەوتەسەر. بۆ یەكێتیی گرنگییەكەی ئەوە بوو، كە هێزی خۆی و جەماوەرەكەی نیشانی حكومەتی ئێراق و دۆست و نەیارانیدا. ئەوەشی پیشاندان، كە خاوەنی چ جەماوەرێكی گەورە و بەهێزە. بۆ حكومەتی ئێراقیش لەوەدا گرنگ بوو، كە لەگەڵ كام لایەن گفتوگۆ دەكات و دواتر لەگەڵ كام لایەن كۆتایی پێدەهێتنێت؟ هەربۆیە لە كۆی ڕۆژێكی نزیك بە (دە) كاتژمێری، یەكێتیی هێزی خۆی نیشانی دۆست و نەیارانیدا. حكومەتی ئێراقیش لە سەرووبەندی سەرەتاكانی گفتوگۆدا، داوی خۆی دانا و زانی بۆ لەوەو دوا دەبێت چی بكات؟ هەربۆیە ئەو كۆبوونەوەیە، چەندە هیوای بە كوردی باشوور و كادیر و ئەندام و لایەنگر و هەوادارانی یەكێتیی بەخشی، ئەوەندەش حكومەتی ئێڕاق و نەیارەكانی ووریا كردەوە، تا شێلگیرانەتر لە جاران بێنە مەیدان و ڕووبەڕووی هەر هێزێك بووەستن، یەكێتیی وڵاتەكەیان دەخاتە مەترسییەوە. دیارە ئەوەشی لای یەكێتیی ڕوون نەبوو، یان لەو كاتەدا بیریان لێ نەكردەوە، ئەوە بوو، كە نەیانزانی هەموو ئەوانەی هاتبوونە ئەو كۆبوونەوە جەماوەرییە و یادكردنەوەی جەژنی نەورۆز، لە خۆیان و جەماوەرەكەیان نەبوون، بەڵكو بەشێكیان لە نەیاران و لایەنگرانی حكومەتی ئێراق و ئەو لایەنە كوردییانە بوون، كە نەك هەر سەركەوتنی یەكێتییان پێ خۆش نەبوو، بەڵكو دژیشی بوون. هەربۆیە بەشێك لەوانەی هاتبوونە ئەوێ، بۆ مەبەستی جیاواز هاتبوون، بەڵام دواجار یەكێتیی هەموویانی بە جەماوەری خۆی زانی، چونكە بەدەم بانگەوازەكەیەوە هاتبوون. دواجار ئەوەی پێشبینی بۆ نەكرا، ئەوەبوو، كە ئەو كۆبوونەوەیە بەسەر یەكێتییدا شكایەوەو هەر ئەو باجی یەكەمی دا، چونكە ڕەوتی گفتوگۆكانی بەرەو ئاراستەیەكی تر برد، كە دواجار بە شكست لێ دەرچوو.
