“دیداری (MEPS) وەک نمونە”
زۆر کات دەپرسین دەبێ ڕۆڵی ئەم کۆڕبەندو گفتوگۆ و دیدارە نێودەوڵەتی و هەرێمایەتیانە چی بێت کە لە هەرێمی کوردستان دەبەسرێت؟
بێگومان ئەم پرسیارە زەرورە و هەر شتێکیش بەپرسیار دەستپێنەکات و وەڵامێک لەپاش ئەو پرسیارەوە نەبێت ئەو شتە دەکەوێتە ناو بازنەی بێ ماناییەوە.
بۆیە نەک هەر ئاساییە، بەڵکو زۆر گرنگە کاتێک لەخۆمان دەپرسین ئەم کۆڕو کۆڕبەندانە بۆچی دەبەسترێت و وەزیفەیان چیە؟
ئایا کۆڕبەندو دیدارێک لە بەغدا یان لە دەوحە ببەسترێ گرنگە؟ ئەی لە هەرێمی کوردستان ببەسترێ بۆچی گرنگ نیە؟
ئەگەر تەماشای وڵاتانی جیهان بکەین دەبینین هەر وڵاتێک لەڕێگەی وەرگرتنی رۆڵێکەوە بونی خۆی لە جیهانی نوێدا سەلماندوە.
واتە لە دنیای نوێدا کاریگەری دەوڵەتان تەنها لەیەک ڕێگاوە نیە ، یاخود تەنها لە ڕێگا تەقلیدیەکانی وەک جەنگ و هەیمەنەی کۆڵۆنیالیزمیەوە نیە ، هەروەک بەوەش نیە ئایا ئەو وڵاتە گەورەیە یا بچوک ، پێشکەوتوە یا نا ، بەڵکو هەر وڵاتێک رێڕەوێکی بۆخۆی دیاری کردوەو لەو رێگەیەوە رۆڵی هەرێمایەتی و نێو دەوڵەتی خۆی دەبینێت.
وڵاتی قەتەر کە بەقەبارە هێندەی سلێمانی دەبێت کاتێک تۆڕی میدیایی ئەلجەزیرەی کردەوە بۆ ئەوەبو لەڕێی میدیاوە هێزو هەژمونی خۆی بسەلمێنێت کە ئێستە بەروبومی ئەو هەنگاوە بەچەندین شێوەی دبلۆماسی دەرکەوتوە.
کاریگەریی قەتەر لە دۆخێکی وەک غەزەدا لە چەندین وڵاتی گەورە گەورەترە.
ئیمارات رۆڵی ناوەندێکی بازرگانی بۆ خۆی هەڵبژاردوەو خۆی کردۆتەوە پردێکی بازرگانی و دارایی بێ رکابەر لە جیهاندا و هەر لەم رێیەشەوە رۆڵی سیاسی دەبینێت.
سعودیە بە رێکخستنی ساڵانەی مەراسیمی حەج رۆڵی خۆی دەبینێت و پێشتریش و لەمێژودا ئەم رۆڵە پێگەی ئەم وڵاتەی دیاری کردوە .
ئێران رۆڵی لەناوچەکەدا دیارە و لەڕێگەی سیاسەت و جەنگو دەستێوەردانەوە پێگەیەکی حساب بۆ کراوی گرنگی هەیە.
ئەو وڵاتانەی دیکەش کە رۆڵی جیهانیان نیە دەبینی لە جێی نەبوانن
کەواتە دۆزینەوەی ڕێگاو رۆڵبینین و کاریگەریی لە دنیای نوێدا گرنگە بۆ هەمو کارەکتەرە دەوڵەتی و نا دەوڵەتیەکان هەر یەک بەشێوەیەک.
لێرەوە دەبێ ئەو پرسیارە لە خۆمان بکەین ئایا هەرێمی کوردستان دەتوانێ چ رۆڵ و وەزیفەیەک لەم دنیایەدا بۆ خۆی دیاری بکات؟
من پێم وایە چۆن لەسەر ئاستی ناوخۆیی چاکسازی وەزیفەیەکی گرنگە ئاواش دەکرێ لەسەر ئاستی دەرەوە رێکخستنی کۆڕو کۆبونەوەو دیدارە ساڵانەییە نێودەوڵەتیەکان لەسەر ئاستی جیهان رۆڵێکی گرنگ و گونجاو بە هەرێمی کوردستان ببەخشن بە تایبەت کە ئێراق لە بینینی ئەم رۆڵەدا پاشەکشەی گەورەی کردوە.
ئالێرەوە بەستنی کۆڕو دیدارە نێودەوڵەتیەکان لە هەرێمی کوردستان جگە لەوەی دەچێتە چوارچێوەی دروستکردنی دۆست و لۆبی لە جیهاندا لە هەمانکاتدا دۆزینەوەی رۆڵ و کاریگەریی هەرێمایەتی و نێودەوڵەتیە بۆ هەرێمی کوردستان، ئەویش لە ناوچەیەکدا کە زۆر پێویستی بە دیالۆک و گفتوگۆو ڕاگۆڕینەوە لە هەمو رەهەندەکانی ئاشتی ، شێوازی حوکمڕانی، ژینگە، بونیادنان و زۆر پرسی تر، هەیە.
جگە لەوەی وەرگرتنی رۆڵی میانجیگەری و ئاشتەوایی و لێکنزیککردنەوەی دیدگا جیاوازەکان مانیفێست کردنی ئەو دیدگا ئاشتی خوازانەیە کە ئێمە وەک خەڵکی کوردستان هەر لە بنەڕەتەوە هەمانبوەو بەشێکە لە ئەخلاقی دینی و نیشتمانیمان.
واتە ئێمە لەهەرێم دەتوانین ببینە ناوەندی بەیەکگەیاندنی هەمو ئەوانی تر لە ڕێگەی جەختکردنەوە لە پرنسیپەکانی پێکەوە ژیان و ئاشتیخوازیی و دیالۆک .
هەرێم لەم بوارەدا پیشینەی مرۆڤدۆستانەی پێستریشی هەیە لە داڵدەدانی هەزاران کەس لە ئاوارەی جەنگەکانی ئێراق و سوریا لە کوردستان و پاراستنیان.
بە پوختی دەکرێ هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی ئەم دیدارانەی وەک (meps) وە ببێتە ناوەندێکی دیپلۆماسی ئاشتی خواز و کۆکەرەوەی سیاسەتمەدارو ئاقڵمەندانی جیهان و دیدگا جیاوازەکان ، بەمەش هەرێمی کوردستان وەزیفەیەکی گرنگ و جیاوازی دیپلۆماسی لە ریزی وڵاتانی دیکەی رۆژهەڵاتی ناوەراستدا بۆخۆی دیاری دەکات.
ئالەمەشدا تەنانەت سروشتی خوا کردی جوان و لەباری کوردستانیش پشتیوانمانە.
با ساڵانە دەرگاکانمان بۆ میوانانی جیاواز بکەینەوەو بڵێین؛ فەرمون وەرن لە کوردستان گفتوگۆ بکەن.
