یەکێتی ئەوروپا؛ ئەو یەکێتییەی کە ئێستا بەشێکی زۆری لەجیهان داگیرکردووە و 27 دەوڵەتی ئەوروپی لەخۆی دەگرێت، ئێستا لەئاست ململانێێ و کێبڕکێی جیهانی نوێنەرایەتیان دەکات، سـەرەتا بەدرێژایی چەندین سەدە تـەنها پڕۆژەیەکی( هزری-فـکری ) بوو، ئەزموونی یەکێتی ئەوروپا یەکێکە لەئەزموونە سەرکەوتووەکان بۆ یەکگرتنی هەموو وڵاتانی کیشوەری ئەوروپا بۆ یەکگوتاری سیاسی وئابوری و کلتوری و ڕەهەندی، وە هەروەها لەئێستادا کیانێکی بەتوانا و بەهێزە لەئاست بڕیارە سیاسی و نێودەوڵەتییەکان، بۆیە ئێمەش لەم چوارچێوەیەدا وەکوو کوردی هەرچوارپارچەی کوردستان دەتوانین بیرۆکەی یەکگرتنەی وڵاتانی ئەوروپا سوودی لێوەربگرین.
ئەو یەکێتییە؛ دوای چەندین ساڵ و تێپەڕبوونی دوو جەنگی خوێناوی کەزیانیان بەمرۆڤایەتی گەیاند، توانیان پڕۆژە فکریەکە بکەن بە پڕۆژەیەکی( ئابوری و سیاسی) یەکگرتوو کە هەموو وڵاتانی ئەندام لەیەکێتی ئەوروپا پابەندبێت پێیەوە، پڕۆژەکە سەرەتا لای وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا (ڕۆبێرت شوومان) خرایە ڕوو، چونکەدەتوانین بلێین جەوهەری بیرۆکەکە سەرچاوەکەی بۆ داگیرکاری وفراوانخوازییەکان دەگەڕێتەوە هەر یەکە لە (ناپلیۆن و هیلتەر) ویستیان ئەو یەکێتییە دروست بکەن وفراوانخوازی بکەن لە ڕووی سەربازیەوە بەڵام شکستیان هێنا وە فەڕەنسا و بەشێک لە وڵاتانی ئەوروپی ترسیان لە باڵا دەستی و هەژموونی ئەڵمانیا هەبوو لەسەر کیشوەری ئەوروپا بۆیە بەزووی هەوڵی جێبەجێ کردن و پاڵپشتی کردنی پڕۆژەی یەکگرتنی ئەوروپایان کرد.
دوا هەمین هەوڵ لەساڵی 1950 بوو بۆ دروستکردنی کۆمەلەی خەڵوز و پۆلای ئەوروپی و دواتریش بازاڕی هاوبەش بۆیە گرنگیشیان بەم کۆمەلەیە دا چونکە ماددەیەکی گرنگە لە دروستکردنی کەلوپەلی جەنگی و دەتوانێش شەڕیش مەحاڵ بکات، بۆیە بەشێوەیەکی فەرمی ڕێکەوتنامەی ماستریخت بۆ یەکگرتنی وڵاتانی کیشوەری ئەوروپا لەساڵی1992 واژووکرا لەلایان 12 دەوڵات دواتر یەکێتیەکە فروانتر بوو و بەشێکی زۆری وڵاتانی ئەوروپای لەخۆ گرت، کشانەوەی بەریتانیاش لە یەکێتی ئەوروپا لەساڵی2020 بەهۆی کۆمەلێ بابەت بوو لەوانە، پرسی کۆچ ، وزە و سەربازی یەکێتی ئەوروپا هتد…، کەبەریتانیا هەموو ئەمانەی وەک مەترسی ئاسایشی و خەرجی داهات بۆ وڵاتەکەی دادەنا، وە چەندین ئالنگاریش بۆ یەکێتی ئەوروپا دروست بوو لە کشانەوەی بەریتانیا لە ململانێ نێوان ولاتان و هەژموون و کێشەی کۆمەڵایەتی و هتد…
سەرەتا زیاتر تەرکیز خرایە سەر ڕەهەندی ئابوری ئەو وڵاتەی دەبێتە ئەندام لە یەکێتی ئەوروپا بۆ ئەوەی پێگەیی ئەوروپی لەسەر جیهان بەهێزتربێت وە یەکێ لەکار وبەڵگە ئاشکراکانی یەکێتی ئەوروپا بوونی ناوچەی شـنگنە کە بەئازادانە و بێ هیچ بەربەستێک دەتوانی هاتووچۆ بکەیت لەنێو وڵاتانی ئەوروپی، ئەم هەنگاوە دەتوانین بلێین چەندین هەنگاوی بۆ یەکگرتن و بەرەوپێشبردنی هەموو هەوڵەکان کرد. جان مۆنێ؛ یەکێک بوو لە لەشارەزایانی ئابوری فەڕەنسی، ئەو کەسایەتییە بوو هەندێ بۆچوون دەلێن سەرەتا پێشنیازی یەکێتییەکەی کرد بۆ هەماهەنگی و سیاسەتی هاوبەشی ئەوروپی، بەڵام یەکێک لە قسە گرنگەکانی ئەوەیە دەلێت؛ ئەگەر بێت و جارێکی تر دەرفەتم بۆ بڕەخسێت بۆ دامەزراندنی یەکێتی ئەوروپا هەرگیز لایەنی ئابوری ناکەم بە مەرجی سەرەکی بۆ بەستی یەکێتیەکە بەڵکوو گرنگی دەدەم بەلایەنە کلتورییەکەی.
هەرێمی کوردستان یەکگرتنەوەی هەر چوارپارچەی کوردستان لەوەیەهەندێک بلێن خەیاڵە یاخود ناکرێت ئەوشتەیە ڕووبدات بەڵام من بەئەستەمی نابینم، دڵنیام لەتەمەنی ئێمەش نەبێت نەوەی داهاتوو دەیبینن بەڵام بەشێواز و فۆڕمی جیاواز، هەر چوارپارچەی کوردستان، لەئێستادا بەهۆی گۆڕانکاریەکانی سەردەم و تەحەددیاتی سیاسی ڕووبەرووی کۆمەلێک گرفتی سیاسی و ئەمنی وئابوری وژیانگوزەران بوونەتەوە وە هەر پارچەیەکیش جیاوازی هەیەلەم پرسانە لەگەڵ یەکتر، بەڵام هەرگیز کوردی هەر چوارپارچە لەکلتور و عادات و تەقالیدی ڕەسەنی خۆیان دانەبڕاون.
لەڕابردوودا لەهەرچوار پارچەی کوردستان هەوڵ و شۆڕش کراون بۆ سەربەخۆیی کوردستان لەباکور، لە ڕۆژهەڵات لە ئەزموونی سوریا بەڵام دواتر هەموویان دامرکێندرانەوە، ئەوەی ئێستا ماوە لە هزری و دەروونی کوردانی هەر چوار پارچە یەکگرتنی کوردانە و چونکەلە هەر چوارپارچەی تایبەتمەندی ئەو ئیرادەیەمان بینیوە کە هێشتا لەگەل سەربەخۆیی و یەکگرتنن، هەرگیز لەیاددمان ناچێ لەڕۆژهەڵاتی کوردستان، چ تاوانێک بەرامبەر بە ماموستا زارا کرا بەتۆمەتی فێرکردنی زمانی کوردانی منداڵان، لەباکور دەنگی ئازاد وکوردان چەندە کپ کراوە و بێدەنگە، ئەمە جگە لەبوێری وئیرادەی ئازادی هەموو هەوڵ و هزری هاوبەشی کوردستانیانە.
بۆیە لەکۆتایدا دەلێم دوور نابینم فکرە و پڕۆژەیەکی کلتوری ببێتە کۆکەرەی بڕیاری سیاسی و یەک دەنگی هەرچوار پارچەی کوردستان ئەمیش یەکگرتن دژی ئەویـتر نا بەڵکو یەکگرتن لەپێناو بەرژەوەندی هەرچوار پارچەی کوردستان ئێمەش وەکوو ئەوروپا ببین بە کیانێکی بەهێزی جیهانی وپەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان.
