هەرچەندە ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی لە پرۆسەی ڕوخاندنی ڕژێمی سەدام حوسەین لە ساڵی (٢٠٠٣) کارەکتەری سەرەکی بوون، سەرەڕای ئەوەش قوربانێکی زۆریانداو خەرجێکی گەورەیان کرد، کەچی کۆماری ئیسلامی ئێران بەروبومی پرۆسەکەی چنیەوەو بویە سودمەندی یەکەمی پرۆسەکەو زۆرترین دەسکەوتی سیاسی و ئابوری و بگرە سەربازیشی بۆ خۆی مسۆگەر کرد. لە ڕێگای کەسایەتی و حیزبە موالیەکانیەوە توانی بەشێکی گەورەی ئێراق بخاتە ژێر چەپۆکی خۆیەوەو وەک ماڵی دووەم و حەوشەی پشتەوە مامەڵەی لەگەڵدا بکات، بەشێوەیەک لەو کاتەوە تا ئێستا هیچ پرسێک بەبێ ڕەزامەندی ئەو نەچوەتە پێشەوەو هیچ حکومەتێکیش لە ئێراقدا بەبێ هەڵکردنی گڵۆپی سەوزی ئەو دانەمەزراوە.
ئەم هەڵسوکەوت و دەستێوەردانە زۆرانەی ئێران لە ئێراقدا بەردەوام مایەی نیگەرانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بوە، بۆیە بەردەوام هەوڵیانداوە بۆ کەمکردنەوەو سنوردارکردنی ئەم هەژموونە ئێرانیە، بۆ ئەو مەبەستەش چەندین ڕێکاری جیاوازیان گرتۆتە بەر، هەر لە ڕێکاری دیبلۆماسی و قسەی خۆشەوە بگرە هەتا وەکو زەخت و فشار دروستکرن لەسەر لایەنە شیعەکان و یارمەتی دان و دەستگرتنی ئەو حیزب و کەسایەتیە سیاسیانە کەلە سیاسەتی ئێرانەوە دوور بوون لە نموونەی (ئەیاد عەلاوی و ئەحمەد چەلەبی)….هتد. هەندێ جاریش لەو پێناوەداو لە ناچاریدا پەنایان بردۆتە بەر بەکار هێنانی هێز، بۆ یەکلای کردنەوە ئەو کێشانە، وەک ئەو هێرشە ئاسمانیەی کە لەفڕۆکەخانەی بەغداد لەلایەن هێزێکی ئاسمانی ئەمریکیەوە کرایە سەر قافڵەی ئۆتۆمبیلەکانی قاسمی سولەیمانی و ئەبو مەهدی موهەندیس و بویە هۆی کوژرانیان، بەڵام تائەم لەحزەیە سەرەڕای زەخت و فشارە زۆرەکانیان نەیان توانیوە بە ئامانجی خۆیان بگەن و هەژمونی ئێران لەسەر ئێراق کەمبکەنەوە، بەڵکو بە پێچەوانەوە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زیادی کردوە.
دوای ئەم هەموو ساڵە لەململانێ و دەست بادان لە ئێستادا ئەمریکا دەستی داوەتە بەکارهێنانی کارتێکی تری ترسناک و کوشندە کە کارتی دۆلار و بێ بەها کردنی دیناری ئێراقیە لە بەرامبەریدا، کە کاریگەری ڕاستەوخۆی ئەبێت لە سەر بژێوی هاووڵاتیان، ئەگەر (محمد شیاع سودانی)سەرۆک وەزیران و کابینەی نوێی حکومەتەکەی لە زوترین کاتدا چارەسەری گونجاوی بۆ نەبینەوە و مل بۆ خواستەکانی ئەمریکا دانەنەوێنن ڕەنگە دیناری ئێراقی لە بەرامبەر دۆلاری ئەمریکی هاوشێوەی تمەنی ئێرانی توشی داڕوخان ببێت و بەشێکی زۆری بەهاکەی لەدەست بدات.
ڕەنگە سەردانی ئەم دوایەی هەریەکە لە (لوید ئوستن)ی وەزیری بەرگری ئەمریکاو خاتوو (جنین پلاسخارت)نێردەی نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ هەریەکە لە بەغدادو هەرێمی کوردستان هەر بۆ ئەوە بوبێت تاپێیان بڵێ ئاقڵ بن و بۆ خۆتان ڕێکبکەون و سنورێک بۆ دەستێوەردانەکانی ئێران دابنێن ئەگینا بە یەک جوڵە هەموو شتێکتان لێ تێک ئەدەین و ڕیسەکەتان لێ ئەکەینەوە بە خوری، لە بەرامبەردا ئێرانیش باش هەستی بەم مەترسیە گەورەیە کردوەو نایەوێ ئێراق توشی ئەو ئیحراجیە گەورەیە بکات، کەلەماوەی ڕابردودا باشترین پشتیوانی بوە، بۆیە لە ئێستادا خۆی بێ دەنگ کردوەو بەدوای دەروازەێکی تردا ئەگەڕێ هەتاوەکو زیانەکانی لەسەر کەم بکاتەوە، هەر بۆیە لە ئێستادا بە نێوەندگیری ووڵاتی چین ئامادەیە ڕێکەوتن لەگەڵ سعودیە واژوو بکات ئەگەر کۆمەڵێ تەنازولاتیشی تێدا بێت، وەک کورد ئەڵێ (زەرەر لە نیوەی بگەڕێتەوە).
