گردی مامە یارە پێشتر ناوی گردی (گول )بووە دواتر ناوەكەی گۆڕاوە بە (گوڵ)دوای ئەوەش بووە بەگردی مامە یارە
بۆ ناوی گول بووە !!!
بەپێی گێڕانەوەكانی خەڵكی شاری سلێمانی كەتۆمار كراوە چەند خئزانێك لەكوردستان ڕۆژ هەڵات دێنە سلێمانی نیشتە جێ بن، بەڵام چەند كەسێكیان نەخۆشی پێستیان دەبێت كەئەو سەردەمە بەتێكچوونی پێست و ڕوخسار وتراوە نەخۆشی گوولی، خەڵكی سلێمانی نەیان هێشتووە لە ناو شاری سلێمانی نیشتە جێ بن وەدڵیشیان نەهاتووە بیان گەڕێننەوە بۆ كوردستانی ئێران وتویانە لەو گردە نیشتە جێ بن بەدور لەخەڵكی شار با ئەو نە خۆشیە بڵاو نەبێتەوە، دواتر بەتێپەڕ بوونی كات ئەو گردە ناونراوە گردی (گوولەكان)پاش ماوەیەكی زۆر خەڵك سەردانیان كردوون بینیویانە چاك بونەتەوە هاتونەتەوە شار وتویانە (گوول)ەكان، بوون بە (گووڵ)ەكان، بەتێپەڕ بوونی كات ئەو گردە ناونراوە گردی گووڵەكان، وەدوای ئەم ناوەش كەمامە یارەی ساحێبقران نیشتەجێ دەبێت لەوێ خۆی چەند سەربازێكی، كەمامە یارە بەناوبانگ ترین ئەفسەری میریشینی بابان دەبێت ئەو گردە دوای ئەو دوو ناوە ناو دەنرێت گردی مامە یارە پیرەمێرد زۆر نرخ و بەهای بۆ مامە یارە داناوە ڕێزی مێژوو ئازایەتی ئەو پیاوەی گرتووە.
نەورۆزی گردی مامەیارە چۆن بوو؟
لەو ڕۆژەدا پیرەمێرد خواردنی یاپراخی دروست کردووە و بردوویەتی بۆ خەڵک لەوێ بیخۆن، هەروەها وەکو سیمبۆلێکیش، لەو ڕۆژەدا 12 سەماوەر، بەپێی هەر 12 مانگی ساڵ لەوی جۆشدراوە و چایی بەسەر خەڵکدا دابەشکراوە، پیرەمێرد خوێندکارە کوڕ و کچەکانی لەگەڵ خۆی بردووە بۆ چالاکی نەورۆز و چەندین چالاکییان پێشکەشکردووە، لەو ڕۆژەدا هیچ جیاوازییەکی ڕەگەزی نەکراوە و ژن و پیاو بەشدار بوون لە مەراسیمی نەورۆزدا، ئیتر بووە بە نەریتێکی بەردەوام و پیرەمێرد ساڵانە کردویەتی، تا ئێستاش زۆربەی خەڵک لەو ڕۆژەدا دەچنە دەرەوە و یاپراخ لەگەڵ خۆیاندا دەبەن و بە هەڵپەڕکێ و گۆرانی ئەو رۆژە پیرۆز دەکەن، هەر بەو بۆنەیەشەوە پیرەمێرد شیعری نەورۆزی نووسیوە، دواتر لەلایەن ساڵح دیلان شیعرەکە کراوەتە گۆرانی، ئێستاکەش زیاتر لە نیو سەدەیە کە گۆرانی نەورۆز بە دەنگی حەسەن زیرەک لە ڕۆژانی نەورۆزدا لە هەموو شوێنێکی کوردستان (ئەمڕۆژی ساڵی تازەیەی نەورۆزە هاتەوە، جەژنێکی کۆنی کوردە بەخۆشی و ەهاتەوە) دەبیسترێت.
نەورۆز و ئەدمۆنزی حاکمی ئینگلیز
ئەدمۆنز کە حاکمی ئینگلیز بووە لە ئێراق، لە نەورۆزی ساڵی ١٩٤٥ دێتە سلێمانی بە مەبەستی خواحافیزی لە خەڵکی سلێمانی، لەو سەردەمەشدا پارێزگاری سلێمانی مەعروف جیاوۆک بووە، لەو یادەدایە کە فایەق بێکەسی شاعیر شیعری 27 ساڵە من ڕەنجبەری تۆم دەخوێنێتەوە، ئیتر دوای ئەوە دەبێتە خۆپیشاندانێکی گەورە و دێنە ناو شار و لەبەردەرگای ماڵی موتەسەریف کۆ دەبنەوە. لەو بارەیەوە د.عیزەدین مستەفا ڕەسوڵ ئاماژە بەوە دەکات کە: پیرەمێرد لە جەژنی نەوروزد خەڵکی شاری بانگ دەکرد، ئینگلیزەکانیش دەهاتن، هەر ئەوەش بوو کە لە نەورۆزی ساڵی ١٩٤٥ فایەق بێکەس، شیعری (٢٧ ساڵە من ڕەنجبەری تۆم)ی لە دژی (ئەدمۆنز)حاکمی ئەو کاتەی ئینگلیز لە کوردستان خوێندەوە، لەو کاتەدا نەورۆز دەبوو بە جەژنی بەهار و جەژنی کوردایەتی، ئەو ڕەمزی کوردایەتییە پیرەمێرد بە نەورۆزی بەخشی. پیرەمێردی شاعیر، ئامانجی لە زیندووکردنەوەی مەراسیمی جەژنی نەورۆز ئەوەبووە، کە بیکاتە سیمبولی تێکۆشانی گەلی کورد بەرامبەربە داگیرکەران، هەروەها ئامانجی لە هەڵبژاردنی گردی مامەیارە، ئەوەبووە کە ڕۆحێکی تێکۆشەرانەی وەک مامەیارە بۆ نێو تاکی کورد بگەڕێنێتەوە کە تا کۆتایی بەرگریی لە خاک و گەلی کوردستان بکات و هیچکات لەبەر دوژمن هەڵنەیەت و گەل و خاک بۆ داگیرکەران بەجێ نەهێڵێت وەک چۆن مامەیارە هەڵنەهات لەبەردەم سوپای داگیرکەری عوسمانیدا.
چاووگی زانیاری;roie news د. عزەدین مسەفا ڕەسوڵ ، دانا عمر
تابلۆ : عمر دەروێش
