بەغدای وێناکراو لەسەر درۆ

شڤان شوانی
ڕۆژنامەنووس


کاتێک درۆکردن دەبێتە تاکە ئامرازی ململانێی سیاسی، ئەوکات سیاسەت دادەماڵرێت لە هەموو ئامانج و بەهایەک
تێروانینێک هەیە لە سەر درۆکردن (کە لە خودی خۆیدا کردارێکی نائەخلاقیە)؛ دەڵێت بۆ هەموو مرۆڤێک درۆ خراپ و نائاساییە، بەڵام بۆ سیاسەتمەدار ئاسایی و یاساییە، بە تایبەت کاتێک لە ململانێی سیاسی تونددایە بە ئامانجی تێکشکاندنی رکابەرەکەی لە هەڵبژاردندا، بەڵام بەردەوامی لە درۆکردن و نۆرمەڵایزکردنی، تاک و کۆمەڵگە بەدەر لە سەرلێشێواندن و گەوجاندن، تووشی تێکشکان و نائومێدی گەورە دەکات.

لەم هەفتەیە بۆ کارێکی میدیایی بۆ یەکەمجار سەردانی بەغدامان کردو زۆر شوێن گەراین و خەڵکمان دواند. پێش رۆیشتنم وێنایەکی جوان و سەردەمیانەم لە هزر بوو لە سەر بەغدا لە سەر بنەمای گوتارێکی تا ئەندزاەیەک پڕ لە درۆ کە لە کوردستانەوە بەردەوام بە گوێماندا دەدەرێت لە لایەن بەشێک لە نوێنەرانی کورد لە بەغدا.

بەشێک لە نوێنەرانی کورد لە بەغدا کە ئۆپۆزسیۆنن و بەردەوام ململانێ دەکەن بەناوی "خەبات" بۆ باشترکردنی ژیانی خەڵکی کوردستان، بە واتایەکی دیکە هەندێک لە نوێنەرانی کورد بەناوی شەری دژی گەندەڵی و سەروەری یاسا و بەرپاکردنی دادپەروەری بۆ خەڵكی کوردستان، بەردەوام گوتارێک ئاراستەی خەڵکی کوردستان دەکەن: کە هەرێم گەندەڵ و بەغدا چاکساز، هەرێم ستەمکار و بەغدا بە ئاراستەی دیموکراسی، هەولێر حوکمی برسیەتی و بەغداد حوکمی خۆشگوزارانی، هەولێر حوکمی بنەماڵە و بەغدا حوکمی دامەزراوە، بە ئەندازەییەک لە چرکەساتی قەیرانی دارایی و نەبوونی مووچە، ئەم گوتارە پڕ چەواشەکارییە و درۆکردن و فشاری نەبوونی مووچە، وای لە خەڵکی کرد کە تەمەننای نەمانی هەرێمی کوردستان بکەن بۆ ئەوەی بگەرێنەوە سەر بەغدا و ژیانێکی خۆشگوزەرانیان هەبێت و مانەوەیان مسۆگەربێت. بەڵام ئایا ئەمە ململانێیەکی دروست و سیاسیانە و ئەخلاقیانەیە؟ ئایا دەکرێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکەت هەموو هەنگاوێک لات ئاسایی و دروست بێت حەتا بە زیانی کۆمەڵگەکەت کۆتایی بێت؟
رەنگە خەڵکی کوردستان ناحەق نەبن چونکە هەردوو دیوی ژیانەکەیان نەبینیوەو بەردەوام درۆیان بۆ کراوەو وێنایەکیان لەسەر بەغدا بۆ دروست بووە لە سەر بنەمای درۆ.
بەڵام ئێمە لە بەغدا دیمەنی نەبوونی خزمەتگوزاری و وێرانبوونی رێگاوبانەکان، لە کارکەوتنی ترافیکەکان و حیساب نەکردن بۆ یاساکانی هاتووچۆ و پیسبوونی ژینگە هەراسانی کردین. لە لایەکی دیکەوە راوەستانی دەبابەی ئەبرامز و هەمەر لە هەموو کوچەیەکی شارەکە و دانانی بازگە لەسەرەتاو کۆتایی زۆربەی شەقامەکان و ترس لە هێرشی لەناکاوی هێزە هەمەجیەکانی سەر بە گروپە توندرەوە شیعیەکانی بەدەر لە یاسا کە دەسەڵاتی حەقیقیان لایە لە زۆربەی عێراق بێجگە لە کوردستان توشی شۆکی کردین. زیاتر لەوەش نەبوونی پرۆژەی ئاوەدانکردنەوەو وەبەرهێنان و بوونی فەسادو وەرگرتنی رەشوەی بێشومار و گەندەڵی و ململانێ لە پێناوی گەوجکردنی خەڵک بۆ گەیشتن بە پارەی زۆر لە دەسەڵات، لەلایەکی دیکەوە هەژاری زۆربەی خەڵکی بەغدا و بێئومێد بوونی خەڵک بە چاکبوونی بارودۆخ رایچڵەکاندین، بیرمان کەوتەوە کە چۆن چەند ساڵە ئێمە گووتارێکی پر لە درۆمان دەرخوارد دراوە، درۆی بەشێک لە نوێنەرانی کوردی لە بەغدا بۆی دەرخستین کە چۆن سەرقاڵی ئەنجامدانی ململانێیەکی ناشرینن کە پڕە لە درۆ و چەواشەکردن و سیاسەتێک دەکەن داماڵراو لە هەموو ئەخلاقیاتێک.

لە بەغدا لە ترافیكێکی جەنجاڵ و بێسەرووبەر لە پۆلیسێکی هاتوچۆمان پرسی ئەو فەوزا و کارەساتە چیە بۆ بە یاسایی نارۆن؟ بێئەوەی بزانێت ئێمە کێین گوتی بۆ خۆ ئێرە هەولێر نیە باسی حوکمی یاسام بۆ دەکەیت، من کە گوێبیستی بووم شۆک بووم لە سیاسەتی بە درۆ جوانکردنی بەغداو بە ئەنقەست ناشرینکردنی هەولێر و کوردستان.
هەر لە گفتوگۆکردن لەسەر ناشرینییەکان و بێ یاسایی لە بەغدا، عەرەبێک پێیگوتم سزای تێپەراندنی ترافیکی سوور هەولێر چەندە؟ گوتم وابزانم چل هەزار دینار، بە پێکەوەنیەوە گوتی لە بەغدا تێپەراندنی ترافیکی سوور ئینجازە و خەڵکیش چاو لە سیاسیە گەندەڵەکان دەکەن و لەوان فێربوون رێز بۆ هیچ یاساییەک دانەنێن.
میدیاکار هەبوو دەیگوت من دەمەوێ بێمە هەولێر، لە گەندەڵی و نادادیی و هەراسانکردن و ترس لە ژیانی خۆم بێزار بووم، هاوکارم بن دێمە هەولێر کاردەکەم، بەشێک لە کاندیدەکان لە بانگەشەکانیان کە زۆریان بە گەرمی دەستیان بە بانگەشە کردووە، بەڵێنی بە هەولێرکردنی ناوچە و شارەکانیان دەدەن بە دەنگدەرانیان، چەندان کەسی ئاسایی وەسفی هەولێریان بە ووشەی بەهەشت دەکرد بە بەراورد بە بەغدا و ناوچەکانی خۆیان. ئەمە بۆ من مانایەکی سیمبۆلیکی گەورەی هەبوو کە لە هەولێر دەژیم. رێک لەوکاتەدا بیری گووتاری رقئامێزی بەشێک لە نوێنەرەکانی کوردم بە بیر دەکەوتەوە کە چۆن لە پێناونی ململانێی سیاسی خەریکی درۆکردنن و خەڵکی بێئومێد دەکەن.
دەکرێت تاوەکو ئەندازەییەک بگوترێت جوانی بەغدا لە رووی بیناسازی و رێگەوبان و شەقامەکان دەگەرێتەوە بۆ پێش ساڵی ٢٠٠٣ و کەمترین ئاوەدانکردنەوە و بونیادنان لە ١٨ ساڵی رابردووکراوە لەو شارە. لاتان سەیر نەبێت کە سەرۆک و دبلۆماتکارێکی گەورە دێت لە بەغداد نامێنێتەوەو دێتە هەولێر چونکە شوێنێکی شایستە و ئارام و دوور لە هەرەشەی ملیشیایەکان کە شایستەی سەرۆک و دبلۆماتکاران بێت لە بەغدا نیە.

لە رووی نرخەوە بە بەراورد بە کوردستان: گرانیەکی یەکجار زۆر لە نرخی کەلوپەل و خواردنەکان و نرخی زەوی و خانووبەرەو هۆتێل و چێشخانەکان هەیە بەبێ چاودێری حکومەت و رەچاوکردنی دۆخی خەڵکی هەژار، بە مانایەکی دیکە ئەگەر بێت و خەڵکی مووچەی مانگانەی لە کاتی خۆیدا وەرنەگرێت، هەژاری و برسێتی تەنگ بە زۆربەی خەڵکی بەغدا هەڵدەچنێت بە ئەندازەیەک بەراورد ناکرێت بە کوردستان کە لە قۆناغی قەیرانی نەبوونی مووچە بارودۆخی خەڵکی خراپ بوو.

لە زۆر لە کایەکانی ژیاندا، هەرێمی کوردستان هەنگاوێک لە پێش بەغدادە و ئەگەر قەیرانی حەوت ساڵەی دارایی و برینی بودجە نەبوایە، ئێستا بارودۆخی هەرێمی کوردستان و بەغداد بەراورد نەدەکرا بە تایبەت لە رووی خزمەتگوزاری حکومی و ئاوەدانکردنەوە.

بۆ زانینی راستی ئەو وێنا درۆینەی بەغدا کە دروستکراوە لای هەندێک خەڵک بۆ مەرامی سیاسی، پێویستە وەکو ئەنالۆژی ئەشکەوتەکەی ئەفڵاتۆن، لە وێنای رووناکی ناحەقیقی ناو ئەشکەوت بێینە دەرەوە و خۆمان رۆژ و رووناکی بە چاوی خۆمان ببین و راستییەکان بزانین.

ئەم وتارە دەربڕ لە ڕای نوسەر دەکات

PM:09:38:09/09/2021



ئه‌م بابه‌ته 315 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

وتارەکانی تری نوسەر