ئاکارەکانی کۆمەڵگە لەبەردەم هەڕەشەی پەیجی سێبەری حیزبەکان

دكتۆره‌ نه‌زاكه‌ت حسێن
پسپۆڕی میدیا و ڕاوێژكاریی ڕۆشنبیری له‌چاوی كورد

دوو چەمک هەن لە سۆسۆلۆژیای میدیادا ئەوانیش "ڕەفتاری میدیای" و "هەڵسوکەوتی میدیایی"، ئەم دوو چەمکە چیمان پێ دەڵێن؟ شیکاری ئەم دوو چەمەکە ئەوەمان پێ دەڵێن کە تاک چۆن ڕەفتار بکات لەگەڵ میدیا، ئاوا هەڵسوکەتی میدیای لا دروست دەبێت. واتە کاریگەری میدیا لەسەر تاک، وابەستە دەکات بە   چۆنیەتی بەکارهێنانی، واتە چۆن؟بۆچی؟ کەی؟ چەند؟ میدیا بەکاربهێنیت، کاریگەرییەکانی وابەستەی ئەوەیەو هێندەی ئەو ڕەنگدانەوەی دەبێت لەسەر ژیانت، ئامانجەکەی چی بووە لەبەکارهێنان؟ ئەوە لای وەرگر دەکاتە هەڵسوکەوت.


ئەوەش ئاشکرایە کە بەکارهێنانی میدیا لای تاک پەیوەستە بە باگکراوندی مەعریفی تاک، پێداویستی تاک، دواتریش ئەو مانایەی تاک دەیدات بەو بەرهەمە میدیاییە، هەر ئەوە دەبێتە هەڵسوکەوت.

تاک لە کۆمەڵگەی کوردی بە گشتی و کوردستانی باشور، تاکێکی نائارامە تا ڕادەیەک لە ڕووی ناسنامە نەتەوەیی و نیشتمانی، ململانێى بیرە جیاوازەکان و حیزبییەکان دڵەڕاوکێیەکى تری ناسنامەی بۆ دروست کردووە، کە خۆی لەدڵەڕاوکێی ناسنامە ئایینی و کۆمەڵایەتی و پەروەردە نەریتییەکەی دەبینێتەوە.

میدیاکانی پێشوو کە چارەکە سەدەیەکە لەم هەرێمەدا کاردەکەن و ئەو نەوەیەی کە لەم تەمەنەدا ژیاوە کە تەمەنی چارەکە سەدەیەک دەبێت، ئەو نەوەیەیە کە ئێستا بەکارهێنەری تۆڕی کۆمەڵایەتییە بە شێوەیەکی ئەکتیڤ و بەردەوام، ئەم نەوەیە میدیاکانی پێشوو کە میدیا حیزبییەکان بوون، دواتریش هاتنی میدیای بەناو ئەهلی وکەرتی تایبەت و دەم و چاو نادیار کە ئاڵۆزکاو بوون بە ململانێ، تاکێکی نائارام، بێ متمانە، سەرکووتکراو لە زۆڕووەوە، خواست بۆ تۆڵەکردنەوەی، دروست کردووە.

بە چوونی بۆ ناو فەزا ڕەهاو فراوانەکەی ئازادی سۆشیاڵ میدیا، دەرهاویشتەی ئەو پەروەردەییەی پێشووی، ڕەنگی دایەوە لە ڕەفتارکردنی لەگەڵ ئەکاونتەکەی، هەر ئەوەبوو هەزاران کێشەی کۆمەڵایەتی بۆ خولقاندوین، لەم کۆمەڵگەیەدا بەکارهێنانی تۆڕی کۆمەڵایەتی. لەناو ئەم فەزا ناڕێکخراوەی تۆڕی کۆمەڵایەتی و بەیاساو بە ئیتیک، بەکارهێنەرەکانیشی کە ئەو نەوە نا ئارامەن باسمان کرد، ئینجا ململانێی حیزبی و هاتنی حیزبەکان بۆ ناوسۆشیاڵ میدیا، بە دەمووچاوی نادیارو پەیجی سێبەر بۆ درێژەدان بەو ململانێیەی کە ساڵانێکی زۆرە هەیانە لەم کۆمەڵگەیە، بەرکەوتەیەکی خراپی کرد لەگەڵ ئەو بەکارهێنەرە نائارامەی باسمان کرد، سەرباری ئەوەی کە پۆست و ناوەڕۆکی بابەتەکانی پەیجی سێبەری حیزبەکان، خۆی بۆ خۆی شیرازەی ئاکارە کۆمەڵایەتییەکانی وەک: متمانەو ڕاستگۆیی و رێزگرتن و خوێندنەوەی بەرامبەرو پێکەوەژیان، دەپچڕێنیت.

ئەمەش پاڵپشتیکردنى ئەو سایکۆلۆژیە نائارامەی بەکارهێنەرەکانی دەکات، بۆ ئەوەی زیاتر ناتەندروست و بە ڕۆحی ململانێ و یەکتر شکاندن، مامەڵە بکەن.

دەرهاویشتەکانی ئەمەش بێگومان، ئەوەی ئەگەر کرابێت لە ئارام کردنەوەی کۆمەڵگەو نەهێشتنی شەڕو ململانێی سیاسی و، دروست کردنی گیانى پێکەوەژیان، کە تاڕادەیەکی باش ئێمە جیاوازتر لەو جیاکارییە حیزبی وئایدلۆژییانە مامەڵە دەکەین کە لە نەوەدەکانەوە تا کۆتایی ٢٠٠٠ کانیش مامەڵەمان دەکردو، یەکترمان ڕەتدەکردوە و، تا گەشتبووە ئەوەی ژن و ژنخوازیش لەسەر بنەمای سیاسی و ئایدۆلۆژی بێت، ئاسان نەبێت کچێک لە بنەماڵەیەک کە سەر بە پارتێک بوون بدرێت بە بنەماڵەیەک کەسەر بە پارتیکی تر بوون، یان نێوان ئیسلامی و عیلمانی و بیرەکانی تر.

ئەمرۆ پەیجە سێبەرەکانی حیزبەکان، ئەوەمان پێدەڵینەوە کە سەرلەنوێ ئیمە دەبێت هەڵسوکەت و کردار، بۆچۆن و بیروڕا، کرداری یەکتر ڕەتکەینەوە، قسە؛ لەسەر ژیانی تایبەتی کەسەکان بکەین، چەواشەکاری بکەین، جنێو بدەین، یەکتر ناشیرین بکەین، هەر وەک چۆن میدیاکانمان لە شەڕی ناوخۆ و هەڵبژاردنەکانی پێشوودا، دەیان کرد، پەیجەکانیان ئەوەمان پێ دەڵین کە ئازادی چیتر وا نابێت تۆ چۆن ڕەفتاری سیاسی دەکەیت، بیروڕات دەگۆڕیت، ئینتیمای سیاسیت دەگۆڕێت، شوو بە کێ دەکەیت. ئەمانە هەمووی دەبنە جی باس خواس و ڕەخنەی ناو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، تا ئەو ڕادەی بترسین هەر کردارێک دەکەین چۆن تۆڕی کۆمەڵایەتی وێنای دەکات بۆمان، چی بۆ زیاد دەکات، چۆن چەواشەی دەکات.

ئەمانە و ئەم بیرۆکانەی کە لە پەیجەکانەوە دەردەچن، تاک پەروەردە دەکەن، سەرەتای کۆمەڵگەیەکی ڕقاوی، توندوتیژ، تۆڵە سێن و لەسەنگەرابوونی هەر لایەک بۆ لایەکی ترمان پیشان دەدات. بێگومان ئەمانەش تەنها کاریگەری نابێت لەسەر هەڵسوکەوتی سیاسیمان، بەڵکو دادەبەزێتە ناو هەڵسوکەوتی ڕۆژانەو کۆمەڵایەتی وەزیفیمان، واتە گەر کاریگەری هەموو میدیاکانی تری وەک ڕادیۆ و تیڤی و ڕۆژنامە بەردەستەکان واز لێبێنین، پەیجی سێبەری حیزبەکان بەسە بۆ ئەوەی سەرلەنوی ئاکارە جوانەکانی ئەم کۆمەڵگە بشێوێنت و کۆمەڵگەکەمان بخاتەوە بەردەم هەڕەشەی تێکچوونی ئاسایشی نەتەوەی، سیاسی، کۆمەڵایەتی بگرە ئایینیشمان.

ئەم وتارە گوزارشتە لە ڕاى نووسەر و چاوى کورد لێی بەرپرسیار نییە.
  


PM:04:11:10/05/2019



ئه‌م بابه‌ته 236 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

وتارەکانی تری نوسەر