ئێراق لەبەردەم زۆرینەی ناڕوون و تەوافوقی موزەییەفدا

ڕێبین ڕەحیم
نووسەر

ئێراقی دوای ڕژێم بڕیاربوو لەسەر بنەماکانی سازان و هاوسەنگی و هاوبەشی (تەوافوق و تەوازن و شەراکەت)ی ڕاستەقینە بنیات بنرێت، بەجۆرێک، هەموو پێکهاتە نەتەوەیی و مەزهەبی و ئایینییەکان خۆیان بە خاوەنی ئەم دەوڵەتە بزانن و کۆتایی بە ئینکاریکردنی پێکهاتەکان و سڕینەوەی هەر فیگەرێکی ئەم وڵاتە بێت، وەلێ هەر زوو دەستووری گەل پەسەند و بنەماکانی بنیاتی ئێراقی نوێ پشتگوێ خرا و تێکڕا کرانە قوربانیی حەزی تۆڵەسەندنەوە و شەڕێکی نەگریس، کە مێژووەکەی زیاد لە هەزارساڵە و ئێمەش هەر لە بەرەبەیانی ئەم ئێراقەوە لوولەی دەبابەیان ئاراستە کردین.
تەوافوق وەک چەمکێکی سیاسی و بۆ مەرامی تایبەتی و کەسی، لە هەموو چەمکەکانی دیکە زیاتر ئیبراز کرا و کردیان بە باڵۆنێکی گەورەی فووتێکراوی بێ ناوەڕۆک، چونکە لەسەر ئەرزی واقیعدا ئەوەی ئیشی پێ نەکرا تەوافوق بوو، هەرزووش سیاسییە تازە دەستبەکاربووەکانی ئێراق، ئەقڵیەتی ئینکاریکردن و پەراوێزخستن و سڕینەوەیان گرتەبەر و خەونی ئەم فۆرمە نوێیەی، کە بڕیار بوو ئێراقی لەسەر بنیات بنرێت، خرایە پشت سەفەقاتی ملیاران دۆلار و شەڕی دێرینی مەزهەبی و تەسفییە حساباتی هەرێمی و ئەقڵی تاریکی دیکتاتۆرییەوە.
مالیکی وەک کارەکتەرێکی سیاسی، زیاد لە هەشت ساڵ، دوو خول سەرۆک وەزیرانی ئێراق بوو، ئەوەی کاری پێ نەکرد ئەو تەوافوقە بوو، کە کردبووی بە بنێشتەخۆشەی سەرزمانی، نەک هەر ئەوە، لە سەردەمی ئەودا وڵات نغرۆی گەندەڵی و نادادی و کوشت و بڕ و سڕینەوەی یەکتر کرا، سوننەکانی ئێراق خاک وخەڵکیان کرا بە سووتماک و سەرەنجام گەیشتنە ئەوە قەناعەتەی، داعش بە فریادڕەس بزانن، زوڵم لە سوننە و سنوورەکەی تا ئێستاش زەمینەی سەرهەڵدانەوەی گرووپی دیکەی تیرۆرستی لێدەکرێت. تایبەت بە کوردستانیش، مالیکی بە لەشکرێکشیی خانەقین و تانکە ڕزیوەکانی ڕژێمەوە نەوەستا، بەڵکوو دەستی برد بۆ بڕینی قووتی خەڵکی کوردستان، لەکاتێکدا ڕژێمی پێشوو ئەم جۆرە سزایەی بەرامبەر بە ئێمە پەیڕەو نەکردبوو، سەرەنجام، ئێمەش بڕیاری ڕیفراندۆمی ئازادیمان دا.
ئەو تونێلە تاریکەی حوکمڕانانی ئێراق لە ماوەی نۆزدە ساڵی ڕابردوودا ئێراقیان تێ ئاخنی، بەجۆرێکە، ڕەنگە ئەو فۆرمە حوکمڕانییە نوێیەی (موقتەدا سەدر) بانگەشەی بۆ دەکات (حکوومەتی زۆرینە) فریادڕەسی نەبێت، چونکە سێکتەرێکی حوکمڕانی نەماوە و وڵات غەرقی گەندەڵی و نادادی و وێرانبوون بووە.

ئێراق ئێستا زیاد لە (73 ملیارد) دۆلار قەرزاری وڵاتانی جیهانە و دۆخی داراییەکەی ڕۆژ بۆ ڕۆژ بەرەو خراپتر دەچێت و دیناری ئێراقی بەرامبەر بە دۆلاری ئەمریکی بڕێکی زۆری نرخەکەی خۆی لەدەستداوە و بێکاری و نەداری و نادادی و نەبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان تەنگی بە ژیانی خەڵکی ئەم وڵاتە هەڵچنیوە.
دیوە سەربازییەکەشی دیارە، کە ئێستا دەسەڵات و هێز لە ئێراق لەلای میلیشیاکانە نەک دەوڵەت، ڕاستە کۆتا هەڵبژاردن باڵانسی دەنگی میلیشیاکانن دابەزاندووە، بەڵام لە ئێراقدا ئەوەی حوکم دەکات هێز و لوولەی تفەنگە، نەک سندووقی هەڵبژاردن، ئەمە جگەلەوەی تائێستاش وەک چۆن مەرجەعیەت بە فەتوایەک بانگەوازی دروستکردنی میلیشیاکانی کرد، فەتوایەکی نییە بۆ هەڵوەشاندنەوەیان، کەواتە مەرجەعیەتیش سەپۆرتی گرووپی میلیشیاییە وئێراقیش ناواخنەکەی مەرجەعیەتە، نەک دەستوور و ڕێککەوتن.

ئەمە جگەلەوەی، کە ترسێکی زۆر لەبەردەم ئیزدیواجیەتی سەدر و ڕەوتەکەیدا هەیە، چونکە خاڵی نەگۆڕ و جێگیریان کەمە و لە ماوەیەکی کەمدا مەوقیف و ئاراستەیان دەگۆڕێت و سواری شەپۆلی ناڕەزایەتی و سۆشیاڵ میدیا دەبن، دەی ڕێککەوتن لەگەڵ ئەم ئەقڵیەتەشدا ئەستەم و مەترسیدارە، نەک هەرئەوە، ڕەنگە زۆرینە جڵەوی ئێراق بەرەو جۆرە دیکتاتۆریەتێکی نوێ ئاراستە بکات، بەپاڵپشتیی ئایین و مەزهەبەوە، کە ئەمەش لە تەعریبەکەی پێشووتر ترسناكترە.
بۆ هەرێمی کوردستان گرنگە، کە بە بەرنامە و بە پاکێجێکی یەکگرتووەوە دەست بە دانوستان بکەن و وریایانە لەگەڵ هەر ڕەوتێکیاندا هەنگاو بنێن و تا ئەو شوێنەی دەکرێت لایەنداریی هیچ لایەک دژی ئەوی دیکە نەکەن، چونکە ئیشی شیعەکانی ئێراقە لەسەر پۆستی سەرۆک وەەزیران ڕێکبکەون، بۆ ئێمە گرنگ ئەوەیە بزانین زۆرینەی سەدر و تەوافوقی مالیکی کامیان زۆرترین مافەکانی خەڵکی کوردستان جێبەجێ دەکەن و قەیرانێکی دیکەمان بۆ دروست ناکەن.


ئەم وتارە دید و بۆچونی تایبەتی نووسەرەکەیەتی

PM:01:35:10/01/2022



ئه‌م بابه‌ته 76 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌